صباح زنگنه در گفت‌وگو با «نوآوران »مطرح کرد

فجایع یمن شبیه بوسنی است

عبدالملک الحوثی رهبر شبه‌نظامیان شیعه حوثی در یمن در سخنرانی تلویزیونی خود بعد از آغاز حملات هوایی عربستان و متحدانش گفت که این گروه هرگز تسلیم«تهاجم وحشیانه» سعودی نخواهد شد

  1. ۳ ماه قبل
  2. ۰
فجایع یمن شبیه بوسنی است
نوآوران -

رهبر انصارالله (حوثی‌ها) گفت مردم یمن حق مقاومت در برابر این حملات عربستان سعودی را «با هر وسیله و گزینه ممکن» برای خود محفوظ می‌دانند اما توضیحی درباره جزییات نداد.

عربستان سعودی رهبری ائتلافی منطقه‌ای را بر عهده دارد که از چهار هفته پیش در قالب عملیات «توفان قاطع» آنچه را «مواضع حوثی‌ها» در یمن می‌نامد بمباران می‌کند. مقام‌های عربستان می‌گویند این حملات به درخواست دولت عبدربه منصور‌هادی که از سوی جامعه جهانی به عنوان رئیس جمهور قانونی یمن شناخته می‌شود صورت می‌گیرد و هدف از آن جلوگیری از«اشغال کامل یمن به دست حوثی‌ها» است.سازمان ملل جنگ در یمن را تهدیدی برای از بین رفتن تمام زیر ساخت‌های این کشور فقیر عربی می‌داند. صباح زنگنه معتقد است جنگ ممکن است یمن را پایگاه داعش و القاعده کند.

  دخالت عربستان در یمن از چه زمانی آغازشده و با چه اقداماتی همراه بوده است؟و چرا این حق را برای خود قائل است که در یمن دخالت نظامی کند.

 دلایل ژئواستراتژیک در حمله اخیر مورد توجه عربستان بوده است و این وضعیتی که در یک ونیم سال گذشته اتفاق افتاد، در تاریخ مناسبات عربستان و یمن در زمان عبدالعزیز نیز چنین حملات گسترده ای در شرف اتفاق افتادن بود؛ اما عبدالعزیز به دلیل قدرت مقاومت مردم یمن از این اقدام پشیمان شد و به خاک عربستان برگشت و فقط دو استان یمن تحت عنوان جیران و نجزان را مورد اشغال عربستان قرار داد؛ اما از تصاحب بقیه سرزمین‌های یمن عاجز ماند؛ بنابراین این اهداف درازمدت در ذهن سران عربستان بوده و این کشور بعد از آن حادثه، سیاست مماشات و تزریق پول را تعقیب کرده است و با ایجاد اختلاف در بین گروه‌های یمنی، احزاب، قبایل، طوایف و سران قومی، سعی در جذب ایشان به‌طرف خود داشته است تا اینکه هر وقت کسی سیاست دیگری را اتخاذ کند، با تحریک بقیه قبایل سر جای خود بنشیند. دخالت عربستان در یمن در طی 60 سال گذشته هیچ موقع متوقف نشد.

  میزان هزینه‌های روزانه عربستان سعودی برای این جنگ چقدر است؟

 هزینه‌های عربستان در این جنگ با توجه به پنهان کاری‌های آمار و اطلاعات از سوی دولت این کشور به‌طور رسمی مشخص نیست؛ اما با توجه به برآوردی که از تعداد عملیات، مزدوران به اجاره گرفته‌شده که به صورت روزمزد و ساعت مزد کار می‌کنند، هزینه‌های بمب‌ها و پرواز هواپیماها، پشتیبانی‌های مختلف فرودگاهی، پایگاه هوایی، اطلاعات پرواز و راداری انجام می شود، عربستان هزینه‌های سنگینی را متحمل می شود. همین‌طور کسری بودجه عربستان که حدود ۳۰% بودجه دو سال اخیر را تشکیل می دهد و استفاده از ذخایر ارزی موجود در مؤسسات مالی خارج از عربستان، آماری است که بر اساس آن می‌توان این هزینه‌ها را تخمین زد.

ذخایر عربستان در مؤسسات مالی خارجی حدود ۸۰۰ میلیارد دلار بود که نیمی از آن مورداستفاده قرارگرفته است. با این محاسبه عربستان مجموعاً ۷۰۰ میلیارد در طول یک و نیم سال گذشته هزینه کرده که غیر از هزینه‌های کشور امارات است. همچنین تعداد نیروهای انسانی از بین رفته و تخریب پایگاه‌های هوایی و نظامی حاصل از پاسخگویی مردم یمن در کنار هزینه مذکور قرار می گیرد. به‌عنوان نمونه اخیراً ده‌ها هزار کارگر هندی در عربستان از کار اخراج شدند و دولت هند در برابر این موضوع تحرک جدی نشان داد. چنین موضوعی در حالی در این کشور رخ می دهد که برای کشوری چون عربستان که صادرات عظیم نفتی دارد، این تعداد قابل‌شمارش نبود.

  چرا عربستان حاضر به پرداخت چنین هزنیه گزافی برای جنگ با یمن شده است؟

 آنچه باعث حمله فراگیر شد، به‌این‌علت است که مردم یمن خواهان استقلال کامل از عربستان شدند تا اراده خودشان مبنی بر تنظیم ساختار حکومتی و نحوه انتخاب حاکمان و قانون اساسی و قوانین مندرج از قانون اساسی را خود انجام بدهند. عربستان از این لحظه به بعد احساس کرد که امیدی به تحریک عشایر، احزاب و قبائل علیه همدیگر نخواهد داشت و مردم به مرحله‌ای از نارضایتی رسیده‌اند که هرگز حاضر نخواهند شد که با تزریق پول و فشارهای سیاسی و حتی دیگر فشارهای نظامی و امنیتی از عربستان اطاعت کنند. به‌عبارت‌دیگر عربستان در 60 سال گذشته نفوذ و اعمال سیاستهای خود را از طریق روسای عشایر، قبائل و احزاب اعمال می‌کرد؛ اما این سیاست بعد از بیداری اسلامی دیگر به تاریخ سپرده شد و عربستان متوجه شد که از راه دیگری نمی تواند مردم را ساکت و مطیع خود کند.

البته عربستان در این حمله علاوه بر اهداف ذکرشده مانند وجود ذخایر نفتی در یمن، دسترسی به آبهای اقیانوس و تسلط بر تنگه باب‌المندب، یک همکاری نانوشته ای با رژیم صهیونیستی نیز داشته است و برای تأمین امنیت این رژیم در منطقه دست به چنین اقدامی زدند؛ چراکه کشورهای بزرگ عربی که میتوانستند در دفاع از مردم فلسطین و احقاق حقوق مردم آن در منطقه عمل کنند، یکی از پس دیگری درگیر بحرانی شدند؛ یکی از این کشورها مصر بود که این کشور را با آن بلا و مشکلات درگیر ساختند، کشور دیگر سوریه بود که این کشور را از پنج سال گذشته در جنگ گرفتار کرده اند، عراق سومین کشور عربی بود که امیدواریم عنقریب آثار این وضعیت از بین برود و مردم عراق در سرنوشت کامل خود مسلط شوند و یمن چهارمین کشور عربی نزدیک به فلسطین است؛ بنابراین این چهار کشور طبق یک طرح و پروژها هرکدام به نحوی از مسأله فلسطین دور شدند. یمن یکی از این کشورها است که با این جمعیت بزرگ و علائق انسانی، اسلامی و ملی به اهداف بزرگ جهان اسلام و عرب تعلق داشت؛ بنابراین این مورد نیز به اهداف گفته‌شده

 اضافه می‌شود.

     ارزیابی شما از وضعیت فعلی یمن با توجه به قدرت گرفتن انصار الله و گروه‌های دیگر در این کشور و پشتیبانی مردم از ایشان چیست؟

مردم یمن در حال حاضربا وجودهمه این تخریبها و فشارها در وضعیت بهتری قرار گرفته‌اند؛ اما اشتباه بزرگ سعودیها همین است که دقیقاً همانند آمریکا که در باتلاق ویتنام گرفتار شد یا شوروی که در پاکستان به این وضع دچار شد، عربستان نیز در باتلاق یمن گرفتار شده است. مردم یمن دقیقاً مانند مردم ویتنام بسیار مقاوم، استوار و اهل استقامت و مبارزه هستند. عربستان این امر را فراموش نخواهد کرد؛ ضربه‌هایی که یمنی‌ها در پاسخ به تجاوزگری‌های سعودی‌ها دنبال خواهند کرد. احزاب و گروه‌های اصلی یمن اکنون اعلام اتحاد مجدد و مؤکد و تشکیل یک ساختار رهبری به‌منظور راه اندازی یک نقشه راه جدید برای یمن و توافق یمنی- یمنی تنظیم کرده اند و آثار آن را عنقریب شاهد خواهیم بود.

      راه برون رفت از بحران یمن چیست؟

عربستان بایستی تسلیم اراده مردم یمن شود، اگر سازمان‌های بین‌ا‌لمللی و کشورهای بزرگ خواستار این امر هستند که یمن و بخش جنوبی این کشور که در حال حاضر در اختیار بخشی از نیروهای وابسته به عربستان و امارات است، به پایگاه جدید داعش و القاعده تبدیل نشود، بایستی به حقوق مردم یمن اعتراف کنند و اجازه بدهند که مردم این کشور مسائل کشور خود را حل‌وفصل کنند و عربستان را ملزم کنند که جنگ خود را متوقف کند و کمیته برآورد خسارتها و هزینه‌ها تشکیل شود و به مردم یمن کمک شود.

     آیا در وضعیت فعلی جنگ علیه یمن تداوم پیدا می‌کند و عربستان همچنان به تجاوز خود ادامه می‌دهد؟

عربستان به این نقطه رسیده است که این جنگ نفعی برای این کشور نخواهد داشت؛ اما وقتی در عمل دچار مشکلات بیشتر و جدی‌تری در امور بودجه و امکانات نظامی و نیروی انسانی شود، خودبه خود پای عقل و منطق خواهد نشست؛ منتها آن‌وقت خیلی دیر خواهد بود و یمنی‌ها معلوم نیست که مانند گذشته از عربستان گذشت داشته باشند!

     غرب و خصوصاً آمریکا چه سناریوهایی را در حال حاضر برای سرنوشت سیاسی یمن و جنگ علیه آن مدنظر دارد؟ سناریوی برگزیده آنها چیست؟ آیا با توجه به قدرت گیری انصار الله ممکن است که آمریکا مناسباتی را با انصار الله یا گروه‌های دیگر یمنی برقرار کند تا در آینده سیاسی یمن سهمی داشته باشد؟

 ایالات‌متحده آمریکا تا زمان انتخابات قادر به هیچ ابتکار عملی نخواهد بود؛ بنابراین در هفت یا هشت ماه آینده همچنان شاهد این نوسانات و کشمکش‌ها خواهیم بود و آمریکا در حد برقراری ارتباط با گروه‌های مختلف عمل خواهد کرد. مناسبات با انصار الله و دیگر گروه‌ها بستگی به روند مسائل و نزدیکتر شدن به انتخابات این کشور خواهد داشت.

     با توجه به اخبار منتشرشده، حدود ۸‌میلیون نفر از مردم یمن از کمبود مواد غذایی رنج می‌برند و نزدیک به ۳ میلیون نفر آواره شده اند. همچنین حدود 10 هزار نفر از مردم این کشور نیز به شهادت رسیده اند. به نظر شما حجم خسارات واردشده به مردم یمن در همین محدوده است؟

در شرایط جنگی حاکم بر یمن امکان آمارگیری وجود ندارد. در واقع این آمار تقریبی و برآوردی است. از روی تصاویر ماهواره ای می توان به این برآوردها دست‌یافت. وقتی‌که درصدی از شهرهایی با جمعیت چندین میلیونی تخریب می شود، طبیعتاً به مقدار همین درصد از امکان مسکونی قابل سکونت نخواهد بود و مردم در نزدیکی‌های این مناطق مسکونی نیز از ترس حمله‌های مجدد امکان سکونت نخواهند داشت. همین‌طور وقتی‌که سیستم آب رسانی کشور مورد حمله قرار می گیرد، امکان بهره مندی مردم از آب آشامیدنی از بین خواهد رفت و مجبور به کوچ خواهند بود. بیمارستان‌ها نیز وقتی‌که موردحمله قرار می‌گیرند، امکان سرایت انواع بیماری‌های عفونی بیشتر خواهد شد؛ لذا این آمار‌ها بر اساس میزان تخریب اماکن عمومی صورت می پذیرد.

     آیا اقدامات حقوقی مؤثری از طریق گروه‌های ضد جنگ یا جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری حقوقی پرونده یمن در مجامع بین‌المللی صورت گرفته است؟

 اندیشمندان یمنی و یمنی‌های مقیم کشورهای غربی در این زمینه دست به تحرکاتی زده اند و در مجامع بین المللی حقوق بشری شرکت و ظلم‌هایی که بر مردم یمن شده را مطرح کرده اند. همچنین برخی از سازمان‌های بین المللی حقوق بشری از قبیل پزشکان بدون مرز، مؤسسات ناظر بر حقوق بشر مانند سازمان دیده بان حقوق بشر و برخی از سازمان‌های وابسته به سازمان ملل از قبیل یونیسف و سازمان‌های ناظر بر استفاده از سلاح‌های ممنوعه گزارش‌هایی مبنی بر نقض حقوق بشری و استفاده از سلاح‌های ممنوعه از قبیل بمب‌های فسفری و خوشه ای تهیه‌کرده‌اند. موارد نقض شده بعضاً در گزارش‌های دبیر کل یا نمایندگان سازمان ملل در منطقه و کمیته بین المللی صلیب سرخ نیز آمده است.

     نقش سازمان ملل و مجموعه‌های وابسته به آن مثل یونیسف در بحران یمن چیست؟

منطقه و جهان در حال حاضر در یک حالت فاجعه آمیز قرار دارند. کشوری به اهمیت و بزرگی یمن مورد تعرض آشکار قرارگرفته و جهان بر آن نظاره می کند و حتی گزارش‌های نمایندگان خود را نیز مشاهده می کند؛ اما به آن توجه نمی کند و آن را منعکس نمی سازد.

شواهدی مبنی بر حضور لابی‌های عربستان و شرکت‌های آنها در سازمان ملل و منصرف کردن دبیرکل از پرداختن به موضوع یمن وجود دارد که موجب تغییراتی در بیانیه دبیر کل می‌شود. این امر حکایت از تبانی کشور جنایتکار با این سازمان‌ها دارد. این در حالی است که در روستای «فراری» یمن اخیراً پاک‌سازی نژادی و مذهبی به وقوع پیوسته و این حوادث شبیه حوادث بوسنی و هرزگوین است. همین یک حادثه کفایت می کند که تمام سران عربستان به دادگاه جنایت‌های جنگی فراخوانده، توقیف و بازداشت شوند و به محاکمه علنی جهانی کشیده شوند.