با وجود اعلام آتش بس همه جانبه

ارتش سوریه حملات هوایی اسرائیل به جولان را پاسخ داد

بلندی‌های جولان، منطقه‌ای کوهستانی در 70 کیلومتری دمشق، در جنوب غربی سوریه واقع شده و بیشترین مساحت از استان «قنیطره» این کشور را تشکیل می‌دهد. این منطقه یک درصد از مساحت سوریه است و 1860 کیلومتر وسعت دارد.

  1. ۲ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
ارتش سوریه حملات هوایی اسرائیل به جولان را پاسخ داد
نوآوران -

 منطقه جولان ازر سال 1967 تحت اشغال اسرائیل است و نیروهای کلاه آبی سازمان ملل از سال ۱۹۷۴ به عنوان نیروی ناظر سازمان ملل متحد، در این منطقه حضور دارند. اسرائیل در سال ۱۹۸۲ این مناطق را به عنوان بخشی از خاک خود اعلام کرد. البته این اقدام هیچ‌گاه مورد تایید سازمان ملل متحد قرار نگرفت.

از زمان شروع بحران سوریه یعنی سال 2011 میلادی، تل آویو فرصت مناسبی برای تقویت پروژه‌های شهرک‌سازی در این منطقه به دست آورده است. علاوه بر این اسرائیل اعلام کرده «هیچ‌گونه عملیات عقب‌نشینی از جولان را در آینده نخواهد پذیرفت».

          دلایل اهمیت بلندی های جولان برای اسرائیل

«جولان» منطقه‌ای ژئوپلتیک و واجد اهمیت‌های چند جانبه برای اسرائیل است. اولین دلیل را می‌توان ارزش منطقه جولان از نظر دسترسی به سوریه و مناطق فلسطینی دانست. در واقع ادامه اشغال جولان، فرصت رصد فعالیت‌های سوریه را برای اسرائیل فراهم می‌کند.

دومین ارزش حیاتی منطقه جولان، دسترسی به منابع آبی است. این منطقه در بخش غربی متصل به دریاچه «طَبَریه» یا جَلیلیه است. «جلیلیه» یک دریاچه آب شیرین است که  ۱۶۶ کیلومتر مربع وسعت دارد و آب چندین رودخانه بزرگ به آن وارد می شود. به‌این ترتیب یک دریاچه آب شیرین می‌تواند گزینه وسوسه‌انگیزی برای تل آویو باشد تا انگیزه های لازم برای حفظ منطقه جولان را در همواره فعال نگه دارد.

          بلندی‌های جولان در زمان بحران سوریه

 آغاز بحران در سوریه اسرائیل را بر آن داشت تا به هر شکل ممکن این منطقه را از فضای جنگ داخلی سوریه دور نگه دارد. مسوولان تل آویو نگران بودند با کشیده شدن دامنه آشوب به منطقه جولان، اهداف و پایگاه‌های اسرائیل در این منطقه هدف قرار گیرد. شدت نگرانی‌ها به حدی بود که «نفتالی بنت» وزیر آموزش اسرائیل و رئیس حزب خانه یهودی در کنفرانس امنیتی هرتزلیا که چندی قبل برگزار شد گفت: «من متوجه هستم که در مسائل کرانه باختری اختلافاتی بین ما و دنیا وجود دارد. اما در مورد جولان چرا این‌گونه است؟ دوست دارید بلندی‌های جولان را به چه کسی بدهیم؟ القاعده؟ جبهه النصر؟ (سید حسن) نصرالله؟ به اسد؟ چه دلیلی وجود دارد که حاکمیت اسراییل بر جولان را به رسمیت نشناسیم؟ امروز می‌دانیم که اگر به حرف کشورهای دنیا گوش کرده بودیم و جولان را در سالیان گذشته از دست داده بودیم امروز داعش در دریاچۀ طبریه در حال شنا کردن بود».

هم‌چنین با توجه به اینکه این منطقه به عنوان یکی از قطب‌های شهرک‌سازی اسرائیل انتخاب شده، قبل از هرچیز به امنیت نیاز دارد. اینجاست که ارتباط اسرائیل با گروه‌های تکفیری در سوریه نقش پررنگی به خود می‌گیرد. در واقع اسرائیل ترجیح داد به جای درگیری با تروریست‌های فعال در سوریه، با آنها راه ارتباطی باز کند تا بدین صورت منافع خود را از تیررس حملات آنها مصون بدارد.

تل آویو در ایجاد کانال‌های ارتباطی با سران جبهه النصره که حمایت ترکیه و عربستان را هم با خود همراه داشتند، موفق عمل کرد و از کشیده شدن دامنه آشوب‌های لجام گسیخته به بلندی‌های جولان جلوگیری کرد اما با مشکل تازه‌ای روبه‌رو شد. «تشکیل جبهه مقاومت جولان در منطقه توسط نیروهای حزب الله لبنان، ارتش سوریه و نیروهای مردمی».

  در واقع توافقات پنهانی اسرائیل با تکفیر‌ی‌ها سبب شد جبهه آشکاری در منطقه جولان شکل‌گیرد که پیش از این به شکل منسجم وجود نداشت. جبهه مقاومت جولان به این منظور تشکیل شد تا از اشغال مناطق بیشتر در جنوب سوریه به وسیله ارتش اسرائیل جلوگیری و فرصت حملات زمینی را از اسرائیل بگیرد.

          ادعاهای اسرائیل و واکنش‌های بین‌المللی

مجموع اقداماتی که جبهه مقاومت جولان در این منطقه انجام داد، نگرانی‌های شدیدی برای اسرائیل ایجاد کرد تا جایی که «بنیامین نتانیاهو» ۲۹ فروردین ماه، در نشست نمادین کابینه اسرائیل در بلندی‌های جولان خواستار همراهی جامعه جهانی برای به رسمیت شناختن حاکمیت تل آویو بر این منطقه شد.

تشکیل جلسه کابینه اسرائیل برای اولین بار در بلندی های جولان، نقطه عطفی در مخالفت‌های بین‌المللی با اشغال جولان به حساب می‌آید. نتانیاهو در این جلسه تاکید کرد بلندی‌های جولان در گذشته «بخش داخلی سرزمین اسرائیل» بوده و اکنون نیز جزیی از روزگار مدرن خواهد بود. به نوشته خبرگزاری الجزیره، نتانیاهو در این جلسه گفت: «اسرائیل 70 درصد از جولان را در سال 1967 تصرف کرده و هیچ‌گاه از مناطق به تصرف در آمده‌اش دست نخواهد کشید. وی تصریح کرد: «من این جلسه را در بلندی های جولان برگزار کرده‌ام تا پیامی شفاف به همه بدهم، جولان برای همیشه بخشی از اسرائیل می‌ماند».

 در واکنش به این اظهارات «جان کربی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در تشریح موضع کشورش در قبال ادعاهای بنیامین نتانیاهو، در خصوص جولان اعلام کرد که واشنگتن جولان را به عنوان بخشی از اسرائیل به رسمیت نمی‌شناسد. وی گفت که جولان بخشی از اسرائیل نیست و آینده آن باید از طریق مذاکرات تعیین شود اما به دلیل اوضاع کنونی سوریه این مسئله درحال حاضر ممکن نیست.

در همین حال «مارتین شیفر» سخنگوی وزارت خارجه آلمان اعلام کرد که الحاق یک جانبه جولان از سوی اسرائیل مغایر با قوانین بین المللی است.

وی افزود: این یک اصل اساسی از اصول قوانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل است که هیچ کشوری حق ندارد اراضی کشور دیگر را به خود ملحق کند.پایگاه اینترنتی اروپا نیز به نقل از«فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نوشت: اتحادیه اروپا به هیچ وجه بر خلاف باور اسرائیل، آنها را مالک بلندی‌های جولان نمی‌داند. وی با بیان اینکه مرزهای اسرائیل در سال ۱۹۶۷ میلادی تعیین شده و تغییرات پس از آن به هیچ وجه به رسمیت شناخته نمی‌شود، اظهار داشت: اتحادیه اروپا و کشورهای همسو بر این باورند که ادعاهای اسرائیل دلیل بر پذیرش ما نیست.

 ایران و حزب الله لبنان نیز هر کدام با صدور بیانیه‌ای اقدام «نتانیاهو» نخست وزیر اسرائیل مبنی بر برگزاری جلسه کابینه خود در ارتفاعات اشغالی جولان در سوریه را به شدت محکوم کردند.

          حملات هوایی اسرائیل به بلندی‌های جولان

اسرائیل در طی بحران سوریه تاکنون هیچ‌وقت از بمباران هوایی جولان دست برنداشته است. تلاش‌های نظامی تل‌آویو در چارچوب حملات هوایی، به منظور حفظ حاکمیت بر این منطقه با توجه به وضعیت خاص و بحران داخلی سوریه همواره بدون پاسخ باقی می‌ماند اما ارتش سوریه پس از اعلام آتش بس، برای اولین بار پس از سال‌ها به حمله هوایی اسرائیل پاسخ داده و جنگنده‌های آن را سرنگون کرد.

ارتش سوریه روز سه شنبه در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که یک جنگنده اسرائیلی در جنوب غرب قنیطره و یک هواپیمای بدون سرنشین این رژیم را در منطقه «سعسع» در ریف دمشق سرنگون کرده‌ است. به گزارش ایسنا روزنامه عبری زبان «معاریو» نیز نوشت که ارتش سوریه با پاسخ به جنگنده اسرائیلی، پیام شفاف و قاطعانه‌ای را به ارتش اسرائیل فرستاد و به‌این وسیله اعلام کرد که در قبال نقض حاکمیت سوریه بی‌تفاوت نخواهد ماند. این روزنامه اعلام کرد که شلیک موشک از سوی ارتش سوریه به جنگنده‌های اسرائیلی «تحولی ماهیتی» در نحوه پاسخ ارتش سوریه به شمار می‌آید.

«عبدالباری عطوان» تحلیلگر معروف جهان عرب در روزنامه «رای الیوم» در همین ارتباط نوشت: دلایل این تغییر در موضع سوریه و خارج شدن از سکوت در مقابل اهانت‌های اسرائیل به مرحله پاسخ دادن، به توافق آتش بسی برمی‌گردد که دست نظام را آزاد گذاشت و اعتماد به نفس و توانایی‌های نظامی‌اش را بیشتر کرد و علاوه بر آن مساله تکیه نظام سوریه به دو هم‌پیمان روسیه و ایران و توانایی‌های نظامی جدید و پیشرفته آنها به ویژه موشک‌های اس-۴۰۰ روسی مطرح است.آنچه که می‌توان گفت این است که رئیس جمهور سوریه خواسته است این پیام شفاف و بدون ابهام را به اسرائیل بدهد که «ما اینجا هستیم. ما قدرتمندیم. ما بلندی جولان را فراموش نکردیم و زمان تغییر کرده است و ما در مقابل حملات شما در آینده سکوت نخواهیم کرد و زمان مناسب برای پاسخ فرا رسیده است».