فواد ایزدی در گفتگو با نوآوران مطرج کرد:

محکومیت عربستان باعث تغییر سیاست هایش در حمایت از تروریسم نخواهد شد

زینب قاسمی اصل-قانون «عدالت علیه حامیان تروریسم» سرانجام از سوی کنگره آمریکا تصویب و به خانواده‌های قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر اجازه داد علیه کشورهایی مثل عربستان شکایت کنند. روز شنبه، اعلام شد که اولین شکایت علیه عربستان به خاطر نقش داشتن در حملات تروریستی 11 سپتامبر توسط «استفانی راس دسایمون» ثبت شده است.

  1. ۲ ماه قبل
  2. ۰
محکومیت عربستان باعث تغییر سیاست هایش در حمایت از تروریسم نخواهد شد
نوآوران -

دسایمون در شکایتش عنوان کرده که عربستان اقدام به حمایت و پشتیبانی مادی از القاعده و اسامه بن‌لادن رهبر آن کرده است. 15 نفر از مجموع 19 نفری که در جریان حملات 11 سپتامبر دست به هواپیما ربایی زدند؛ تبعه‌ عربستان بوده اند و اکنون دولت عربستان با یک چالش جدی در زمینه حمایت از تروریسم روبرو شده است.

دکتر فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و کارشناس مسائل آمریکا در گفتگو با نوآوران  بحث تصویب این قانون را مورد بررسی قرار می دهد:

سوال من درباره قانون اجرای عدالت در حق حامیان اقدامات تروریستی که اختصارا «جاستا» نامیده می شود، هست. روز چهارشنبه گذشته، کنگره آمریکا این قانون را علیرغم وتوی آقای اوباما تصویب کرد و بعد از آن بسیاری از مقامات عربستان در این مورد صحبت کردند. خصوصا ولیعهد عربستان به شدت با آن مخالفت کرد.  شما آمریکا را درباره این قانون چقدر جدی می دانید؟ در واقع چقدر احتمال می دهید که آمریکا در نهایت اقدام جدی علیه عربستان انجام دهد؟ 

این قانون راه شکایت از عربستان را باز  و امکان  تشکیل پرونده در دادگاه علیه این کشور را فراهم می کند. حالا اینکه این دادگاه به طور صد در صد علیه عربستان رای دهد مشخص نیست. اما با توجه به اینکه دادگاه های آمریکا در اینگونه موارد نگاه سیاسی هم دارند احتمال رای علیه عربستان را نمی توان پایین دانست.

نکته دوم این است که دولت عربستان با دولت آمریکا کاملا هماهنگ است و درنهایت ممکن است توافقی بین آنها انجام شود. بدین شکل که از دارایی های عربستان در آمریکا، مبلغی را برای  خانواده های قربانیان یازدهم سپتامبر کنار بگذارند. در واقع آنها یک راه میانه ای را درپیش خواهند گرفت تا مجازات عربستان صرفا به پرداخت پول محدود شود.

نکته بعدی این است که این قانون فقط برای عربستان نیست و امکان تسری آن به هرکشوری از جمله ایران وجود دارد. همانطور که قبل ازاین هم این کار را انجام داده اند و با حکم دادگاه، مبالغ دومیلیارد و ده میلیارد از دارایی های ایران را تحت این نوع احکام مصادره کرده اند. اما این قانون جدید، کار را برای آنها راحت تر می کند و فقط هم بحث عربستان نیست بلکه ایران هم مطرح است.

آمریکا در جواب منتقدین خود چه پاسخی خواهد داشت از این نظر که شریک استراتژیک او در منطقه به خاطر تروریسم محکوم  شود. با توجه به اینکه عربستان در حال حاضر ادعای مبارزه با تروریسم دارد و پول های کلانی را تحت این عنوان در کشورهای مختلف هزینه کرده است. همچنین دخالت های عربستان در یمن، سوریه و دیگر کشورهای منطقه تحت عنوان مبارزه با تروریسم انجام می شود.آیا ممکن است محکومیت در دادگاه های آمریکا بر نقش عربستان در منطقه تاثیر بگذارد؟

 ببینید الان همه دنیا می دانند که عربستان از تروریسم حمایت می کند و چیزی هم مانع حمایت عربستان از گروه های تروریستی نشده است که بخشی از این موضوع به رابطه راهبردی عربستان با آمریکا بر می گردد. در حقیقت بسیاری از اقدامات عربستان با همسویی و پشتیبانی آمریکا انجام می شود. حال اگر عربستان هم در این دادگاه ها محکوم شود که چندان هم مشخص نیست باز هم فکر نمی‌کنم که عربستان سیاستهای خود را عوض کند مگر آنکه با دستور آمریکا باشد. بلکه احتمال محکومیت ایران را بیشتر می دانم.

مقامات عربستان در موضع گیری های خود اعلام کرده اند این  قانون می تواند به همه ما از جمله آمریکا آسیب برساند. منظور عربستان از این آسیب ها چیست؟  اوباما هم گفته بود که این قانون می تواند فعالیت های آمریکا در کشورهای دیگر را با مخاطره مواجه کند. در واقع مقامات کاخ سفید نگران این هستند که از این قانون علیه خود دولت آمریکا استفاده شود. آیا واقعا چنین امکانی از نظر حقوقی وجود دارد واتباع کشورهای دیگر چقدر امکان شکایت از دولت آمریکا را خواهند داشت؟

در قوانین بین الملل یک قانونی هست که یک کشور مستقل نباید در دادگاه کشوری دیگر علیه آن شکایتی مطرح شود. یعنی اگر یک کشور نسبت به یک کشور دیگر شکایتی دارد نباید در دادگاه های کشور خودش تشکیل پرونده بدهد بلکه باید به دادگاه بین المللی مراجعه کند. این یک اصل کلی است که سالهاست در مجامع بین المللی حاکم بوده است اما نسبت به ایران نقض شد. یک عده ای در امریکا تحت عنوان اینکه قربانی تروریسم هستند به دادگاه کشور خودشان، مراجعه و علیه ما حکم گرفتند. اما اینکه در این قانون چه خطری برای آمریکا وجود دارد این است که افرادی که قربانی سیاست های دولت آمریکا هستند مثل عراق، افغانستان، یمن ، سومالی و یا هرکشور دیگری که آمریکایی ها به آن حمله کرده و آدم کشته اند؛ این افراد می توانند به دادگاه مراجعه و از مقامات آمریکایی و دولت آمریکا شکایت کنند. و در اینجا دیگر آمریکا نمی تواند بگوید که بر اساس قانون بین المللی این حکم را قبول ندارم چون خودش اولین کسی است که این اصل بین المللی را نقض کرده است. از این جهت این قانون به شکلی که گفته شد می تواند برای آمریکا محدودیت ایجاد کند و شخصیت های آمریکایی را در معرض پیگیری قضایی قرار دهد.

سوالی که پیش می آید خانواده های آمریکایی چرا از سازوکارهای حقوقی که در دنیا برای پیگیری اینگونه مسائل وجود دارد، مث دادگاه لاهه استفاده نمی کنند؟ آیا این کار یعنی تشکیل پرونده علیه دولت های دیگر، تضعیف نهادهای بین المللی نیست؟ یا اینکه آمریکایی ها نگران هستند که در دادگاه بین المللی به حق خودشان نرسند؟

بببنید این که چه کسی پشت واقعه یازدهم سپتامبر بوده، چندان مشخص نیست. آقای کالین پاول که وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا بود، روز بعد از یازدهم سپتامبر اعلام کرد که این کار آقای بن لادن بوده و آمریکا شواهدی در دست دارد که دولت آمریکا بزودی آنها را منتشر می کند. الان پانزده سال از آن تاریخ  گذشته و هنوز هم دولت آمریکا شواهد مورد ادعای خود را منتشر نکرده است. بدین ترتیب گرفتن رای مثبت از یک دادگاه بین المللی  برای آنها بسیار مشکل تر است تا در دادگاه خودشان.  آنها می خواهند به دادگاهی در آمریکا مراجعه کنند زیرا احتمال گرفتن رای مثبت از یک دادگاه آمریکایی قطعا برایشان راحت تر است.

برخی کارشناسان معتقدند که این درز یا نشت اطلاعاتی درباره نقش عربستان در واقعه یازدهم سپتامبر عمدی بوده و دولت آمریکا قصد دارد با تشکیل این دادگاه، به عربستان سعودی در خصوص زیاده خواهی های منطقه ای هشدار بدهد. استدلال این دسته از تحلیلگران این است که آمریکا علیرغم اینکه نسبت به برخی سیاست های عربستان در منطقه معترض است اما به خاطر سرمایه گذاری های کلان سعودی در آمریکا و بحث قیمت نفت، ابزارهای محدودی برای برخورد با آن دارد و تشکیل این دادگاه در نهایت برای برخورد باعربستان است.  شما تا چه با این تحلیل موافق هستید؟

سیاست های عربستان با آمریکا کاملا هماهنگ است و من با تحلیلی که گفته شد موافق نیستم. درست است که دولت آمریکا در برخی مسائل ممکن است با عربستان اختلافاتی داشته باشد اما در این حد نیست که بخواهد پرونده ای برای سعودی باز کند زیرا همکاری که عربستان با آمریکا دارد اهمیت بسیار فوق العاده ای دارد و اختلاف نظرهای این دوکشور به اندازه ای نیست که آمریکا بخواهد با چنین روشی به عربستان هشدار بدهد.