سیاست های احتمالی ترامپ در قبال خاورمیانه در گفت وگوی نوآوران با کارشناسان سیاسی بررسی شد

یک بام و دو هوای ترامپ

پایگاه تحلیلی خبری نشنال اینترست مقاله ای با قلم «سیمون ای والدمن» محقق کالج سلطنتی لندن و نویسده کتاب «ترکیه جدید» منتشر کرده است که در آن نویسنده معتقد است که سیاست «دونالد ترامپ» رئیس جمهور منتخب آمریکا در خاورمیانه ادامه سیاست های دولت اوباما در این منطقه است. این تحلیل در ادامه آمده است. درست است که در سطح لفاظی سیاست ترامپ با سیاست دولت اوباما متفاوت است، در مسائل اساسی انتظار می رود رهیافت هر دو دولت شبیه باشد. برای کسانی که نگران هستند سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در منطقه خاورمیانه در دوران ترامپ تغییر می کند، باید گفت که سیاست خاورمیانه‌ای ایالات متحده در دوران ترامپ تغییر نخواهد کرد و در حقیقت تداوم وضعیت گذشته است.

  1. ۱ هفته قبل
  2. ۰
ترامپ
نوآوران -

به اعتقاد کارشناسان نیز هرچند در حال حاضر نمی توان در مورد تفکرات بین المللی «دونالد ترامپ» صحبت کرد، بسیار بعید است که وی در سطح بین الملل رهیافتی متفاوت از رهیافت اوباما اتخاذ نماید، اما همه چیز در گذر زمان باید مشخص شود.

   استراتژی ترامپ تحت تاثیر مشاورانش شکل خواهد گرفت

ســـید جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در لندن با اشاره به مواضع ترامپ به نوآوران گفت: در شرایط فعلی تا تیم ترامپ کامل نشود، اظهارات و مواضعی که در دوران انتخابات به کار برده نمی تواند ملاک عمل قرار گیرد.

وی همچنین با بیان این که دکترین حزبی دولت ترامپ باید مشخص شود، افزود: دکترین حزبی باید نشست های خود را برگزار کنند و مهم تر آن که این  باید با واقعیت های منطقه ای وفق داشته باشند و به تناسب آن استراتژی مدنظر را تعیین کنند.

ساداتیان معتقد است که ممکن است واقعیت های موجود باعث شود تا این دکترین حزبی مجبور به اعمل تغییراتی در سیاست های خود شوند.

این کارشناس مسائل سیاسی معتقد است که ترامپ ظاهرا با مواضع حزب جمهوری خواه هم پیش نرفته، اما بسیاری از مواضع او تحت تاثیر مشورت هایی است که مشاوران ترامپ به او ارائه داده اند.

به گفته ساداتیان  با وجود  این که مشاوران ترامپ به سمت اسرائیل بسیار متمایل هستند، اما وی کلاه یهودی بر سر نگذاشت و به سمت اسرائیل متمایل نشد.

سفیر اسبق کشورمان در لندن همچنین گفت: از طرفی می توان این طور نتیجه گرفت که بخش هایی از مواضع ترامپ تحت تاثیر مشاوره هایی است که به او القا شده و یا نه همان طور که ذکر شد، وی بر اساس نظر شخصی خود نظر داده است. بنابراین برای مشخص شدن چگونگی سیاست‌ها و استراژی‌های اتخاذی از سوی ترامپ و سمت و سوی آن‌ها با توجه به وقایع منطقه نیاز به گذر زمان است.

وی ادامه داد: ترامپ اظهار تمایل کرده که با روسیه همکاری کند، با داعش به مبارزه برخیزد و در این مسیر ادعا کرده که خواهان حفظ یکپارچگی در سوریه است. اگر ترامپ بخواهد چنین سیاقی را در پیش بگیرد، به نظر می رسد که به پاکسازی منطقه از تروریست ها کمک شایانی می شود.

به گفته این کارشناس مسائل سیاسی چنین شیوه‌ای با استراتژی های جمهوری خواهان تاکنون در تضاد قرار می گیرد. به این معنا که جمهوری خواهان معمولا جنگ طلب و نمایندگاه فروش اسلحه به دنیا بوده اند تا در سایه بحران منافع خود را تامین کنند.

به اعتقاد وی اظهارات ترامپ درباره سوریه تاکنون در راستای سیاست هایی بوده که دموکرات ها به آن ها پایبند بوده اند و این رفتاری است که خصوصا از سوی باراک اوباما تاکنون مشاهده شده است.

سفیر اسبق ایران در لندن ادامه داد: اوباما در این دوره ریاست جمهوری خود از این که وارد جنگ شود، به شدت پرهیز کرد و حتی دیدم که نیروهای خود را از عراق و آمریکا خارج ساخت.

ساداتیان با اشاره به این که اوباما به دنبال ایجاد آرامش در خاورمیانه بود، اما در عمل وی را وارد فضای سیاسی کردند که ذیل آن وارد جنگ شود، گفت: در جنگ سوریه شاهد بودیم که دولت این کشور را متهم به این کردند که از سلاح شیمیایی استفاده کرده است. دلیل چنین اتهامی تشویق اوباما برای ورود به جنگ سوریه بود، اما بازهم اوباما برای ورود به جنگ تعلل کرد و به دنبال همین تعلل بود که روسیه با ابتکار پا به میدان جنگ سوریه گذاشت.

وی با اعتقاد بر این که درگیری ها در خاورمیانه بسیار بیشتر از حد انتظار است و ماجرای ترک ها، کردها و وعده‌های آمریکا به آن ها که حتی خود اوباما هم از تحقق آن ها برنیامد، آشفتگی این منطقه را به اندازه‌ای کرده که می توان گفت به بسیاری از اظهارات اکنون ترامپ نمی توان بهایی داد.

این کارشناس مسائل بین الملل افزود: تا ترامپ به طور رسمی بر سر کار نیاید و تیم موردنظر خود را انتخاب نکند، نمی توان دریافت که وی در برابر این همه معضل خارومیانه چه می خواهد انجام دهد.

ساداتیان با اشاره به بحران سوریه ادامه داد: در خصوص این بحران کشورهایی همچون جمهوری اسلامی ایران و روسیه خواهان حفظ یکپارچگی سوریه و مقابله با گروه های ترورویستی هستند و از طرفی برخی از کشورها همچون عربستان سعودی، قطر و غیره نیز به دنبال اهداف منفعت طلبانه خود در سوریه و کل خاورمیانه هستند.

به گفته وی باید صبر کرد و دید که آیا ترامپ می‌خواهد مقابل گروه دوم این کشورها ایستادگی کند و با  نیروهای ایران و روسیه همراهی کند و در پی آن است تا یکپارچگی عراق و سوریه حفظ شود، کردها به جایگاه قبلی خود بازگردانیده شوند و ترک های شمال عراق هم از آن منطقه خارج شوند.

این تحلیلگر مسائل بین المللی افزود: همچنین باید دید که آیا ترامپ به دنبال این است که همچون اوباما سیاست کج دار و مریضی را دنبال کند و یا این که خواهان تجزیه این مناطق و وجود شرایط جدید در خاورمیانه است.

وی در ادامه به چالش های میان اسرائیل و آمریکا در دوران اوباما اشاره کرد و افزود: خصوصا بر سر مسائل برجام و توافق هسته ای شاهد بودیم که میان اوباما، کنگره و نتانیاهو اختلافات زیادی به وجود آمد و در نهایت تنش میان دموکراتها و اسرائیل باعث لج بازی اسرائیل با آمریکا بر سر شهرک های یهودی نشین و ایجاد مشکلات بسیاری در این منطقه شد.

ساداتیان ادامه داد: با آن که عملا اوباما بسیاری از سیاست های نتانیاهو را تایید نکرد، اما موفق نشد تا وی را از پیش برد شبکه های یهودی نشین باز دارد و در نهایت اوباما نتوانست به روند صلح در این منطقه کمکی کند.

سفیر سابق کشورمان در لندن با اشاره به اظهارات ترامپ گفت: باید دید که ترامپ در ارتباط با فلسطین و تنش با اسرائیل آیا می خواهد اسرائیل را بر توافقات قبلی ملزم کند و یا این که به طور یک جانبه می خواهد فلسطینی ها را از میان بردارد. اگر ترامپ به دنبال صلح واقعی در این منطقه است باید اسرائیل را وادار کند تا از سرزمین هایی که اشغال شده ، عقب نشینی کند. در همین مسیر نیز باید دید که آیا ترامپ آنقدر قدرت دارد تا بر لابی صهیونیستی و کنگره و مسائلی که در منطقه می‌گذرد، غلبه کند و اسرائیل را وادار به عقب نشینی کند.

وی گفت: همچنین باید دید که آیا فلسطینی ها با آن حداقلی که در نظر گرفته می شود، برای رسیدن به صلح رضایت می دهند یا خیر؟ باید دید که آیا فلسطین به رسمیت شناخته می شود و نوار غزه و رود غربی اردن به عنوان یک کشور دارای شرایط خاص و مستقل در نظر گرفته می شود یا خیر؟

به عقیده این کارشناس مسائل بین المللی ممکن است ترامپ در چنین مسائلی خواهان این باشد تا با ارائه وعده های متعدد عده ای را بیش از پیش با خود همراه کند و آن ها را برای خود در آینده همچنان خوش بین نگه دارد.

سفیر اسبق ایران در لندن  عقیده دارد که ترامپ به نوعی به دنبال این است که عده ای را با خود همراه کند تا مخالفت های موجود را نسبت به خود کاهش دهد، اما به هر حال باید منتظر ماند و دید که پس از ترکیب نهایی دولت وی چه مواضعی اتخاذ خواهد شد.

ساداتیان تنش های ایجاد شده از سوی عربستان، داعش و تروریست ها در منطقه را عامل ایجاد شرایطی دانست که باعث خشنودی اسرائیل شده است، اما از طرفی اگر در فرضی بعید آمریکا نیز در تقابل با اسرائیل در منطقه قرار بگیرد، باید منتظر ماند که روند سیاست‌های اتخاذی از سوی ایشان چگونه خواهد بود.

   خاورمیانه؛ تحت الشعاع کشاکش میان ترامپ و جمهوری خواهان رادیکال

دکتــــر اردشیر پشنگ، پژوهشگر مرکز مطالعات اســــتراتژیک خاورمیانه و استاد دانشگاه به نوآوران گــــفـت: در خصوص این که سیاست خارجی آمریکا در دوره ترامپ نسبت به بحران خاورمیانه و سوریه چگونه خواهد بود، حرف و حدیث زیادی وجود دارد و هنوز اجماع مناسبی در این رابطه محقق نشده است.

وی همچنین افزود: ترامپ در دوران انتخابات در چندبن نوبت آرای فردی خود درباره سوریه را به گوش مردم رسانیده بود و اعلام کرده بود که اگر رئیس جمهور شود در کنار اسد و در برابر داعش خواهد ایستاد.

پشنگ ادامه داد: ترامپ از طرف دیگر در خصوص ترک ها و مساله کردها بیان کرده بود که هر دو طرف را متحد آمریکا دانسته و سعی می کند این دو را به نوعی با یکدیگر آشتی دهد تا در کنار یکدیگر به مقابله با داعش و تروریسم بپردازند.

به گفته وی ترامپ در  چینش کابینه و قرار دادن افراد در پست های مهمی مانند وزارت خارجه و دیگر مناصب امنیتی   از افرادی استفاده می کند که عمدتا به جمهوری خواهان رادیکال معروف شده اند. به این معنا که ترامپ در حال استفاده از کسانی است که دارای سابقه همکاری با جرج بوش پسر و پدر بوده اند و از سه جنگ بزرگ در خاورمیانه یعنی جنگ 1991،

جنگ 2201 افغانستان و 2003 عراق را در کارنامه خود دارند. به عبارت دیگر این افراد در جرگه کسانی قرار دارند که دست کم عامل حملات آمریکا به تعدادی از این مناطق شده اند.

این کارشناس مسائل سیاسی معتقد است که استفاده ترامپ از چنین افرادی باعث می شود که میان آن چه که وی در دوران انتخابات اعلام کرده با آن چه که ممکن است در صحنه عمل عملیاتی شود، تفاوت‌هایی وجود داشته باشد. چرا که مسیر کنگره و احزاب باعث شده که در آمریکا فرد رئیس جمهوری نظر نهایی را نداشته باشد و همین باعث می شود مواضع فرد رئیس جمهور آن چه که در دوران انتخابات اعلام کرده با آن چه در صحنه عمل محقق می شود، متفاوت باشد.

وی گفت: از وقتی که ترامپ به ریاست جمهوری رسیده تا کنون هنوز   موضع روشنی را در قبال خاورمیانه و بحران سوریه اتخاذ نکرده است و برای درک و دریافت چگونگی سیاست خارجی او باید منتظر ماند.

به گفته پشنگ دولت پیش روی ایالات متحده آمریکا ایده پیشین که ایجاد یک سیستم فدرالی در سوریه بود، در پیش خواهد گرفت و از صحبت های ترامپ متوجه شدیم که وی اعتقاد دارد که آمریکا وظیفه دولت سازی در مناطق بحران زده ای همچون افغانستان و سوریه ندارد و این به آن معناست که دولت جدید مخالف سیستم فدرالی در سوریه نیز نخواهد بود.

این استاد دانشگاه درباره چگونگی موضع ترامپ درباره اسد نیز گفت: رویکرد ترامپ در خصوص اسد در شرایط کنونی نامعلوم و پیش بینی نشده است و به مانند یک هندوانه در بسته است.

وی با اشاره با این که سیاست های دولت ترامپ عمل گرایانه تر از سیاست های دولت اوباما خواهد بود، گفت: در ارتباط با واکنش ترامپ در برابر اسد نمی توان به اظهارات وی در دوران انتخابات اکتفا کرد، چرا که ترامپ دوران انتخابات با ترامپ در داخل یک کابینه تفاوت زیادی دارد.

این استاد دانشگاه معتقد است که بر اساس سابقه آمریکای جمهوری خواه می توان این گونه برداشت کرد که اسد گزینه میان مدت و طولانی مدت این کشور نخواهد بود و روند پیشین با تفاوت های متعددی از سوی ترامپ در پیش گرفته خواهد شد.

وی معتقد است در مقابل داعش و سایر گروه های تروریستی روند آمریکا تغییری نخواهد کرد، در دوره اوباما نوعی اتحادیه های نانوشته میان آمریکا با دیگر کشورها به دلیل دشمن مشترک موجود بود اما دولت جدید سعی می کند با متحدین کلاسیک تر خود این روند را ادامه می دهد.

این تحلیلگر مسائل بین المللی در خصوص مواضع ترامپ درباره صلح اسرائیل و فلسطین ادامه داد: در دوران اوباما به دلیل فشارهای وی اسرائیل تا حدی از زیاده خواهی خود در فلسطین دست کشید و در دوره ترامپ نیز تغییر محسوسی در این مسیر دیده نخواهد شد و برعکس دولت اوباما، در همین چند روز شاهد این هستیم که نوعی دلجویی از جانب آمریکا  و خصوصا طرفداران ترامپ  از اسرائیل درحال شکل گیری است که به دنبال سیاست های سفسطه جویانه این رژیم اشغالگر ارتباط با ترامپ بیشتر خواهد شد.

       هدف ترامپ مبارزه با داعش است نه اسد

علی بیگدلی، استاد دانشگاه و کارشناس سیاست خارجی آمریکا و اروپا به نوآوران گفت: دونالد ترامپ پس از انتخابات در مصاحبه ای اعلام کرد که دولت وی با بشار اسد مشکلی ندارد. وی همچنین افزود: بهتر است آمریکا  بشار اسد را در شرایط فعلی حفظ کند، چرا که رفتن اسد اوضاع را نابسامان کرده و بهم ریختگی گسترده ای را ایجاد خواهد کرد.

بیگدلی ادامه داد: در شرایط کنونی به هر حال سوریه دارای مرکزیتی است که این مرکزیت گروه‌های مخالف و موافق را سازماندهی می کند و همین باعث می شود تا ادامه حضور بشار اسد ضروری جلوه کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به اظهارات ترامپ گفت: آن طور که در مواضع ترامپ مشخص است، وی اعلام کرده که به دنبال حذف داعش است، اما وی باید برای وصول این هدف به روسیه نزدیک شود.

بیگدلی با بیان این که روسیه سوریه را در برابر آمریکا و اروپا به گروگان گرفته است، افزود: تحریم‌های بسیاری که علیه روسیه بر سر مسائلی همچون شبه جزیره کریمه و شرق اوکراین از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا صورت پذیرفته باعث شده تا این کشور اکنون سوریه را به عنوان گروگان در برابر آن ها نگه دارد. به گونه ای که در شرایط فعلی مشکل اصلی اروپا و آمریکا در سوریه با روس هاست.

وی با اشاره به لزوم توافق میان روسیه و طرف های آمریکایی و اروپایی برای رسیدن به راه حلی برای رفع بحران در سوریه، بیان کرد: این توافق باید به صورتی باشد که حکایت کند از برداشت تحریم ها و تهدیدهای علیه روسیه همچون نزدیک شدن ناتو به دیوارهای این کشور و رفع پایه گذاری دستگاه شنود و سیستم پیشرفته موشکی در لهستان و مجارستان.

این کارشناس مسائل بین المللی با اعتقاد بر این که بحران سوریه امروز تبدیل به یک موضوع بین المللی شده و دیگر جنبه منطقه ای ندارد، افزود: بنابراین اگر ترامپ بخواهد این مشکل بین المللی را حل کند باید با داعش به نبرد بپردازد و در این مسیر راهی جز این ندارد که با موساد کنار بیاید.

بیگدلی با اشاره به این که کنار آمدن ترامپ با موساد به دو شکل است، ادامه داد: نخست آن که در حالت اول روسیه و آمریکا در رأس با یکدیگر به توافق برسند و ایران را فراموش کنند که در این صورت ایران در این معادله زیان های بسیاری را متحمل خواهد شد.

وی در توضیح شکل دوم گفت: در این حالت امکان تشکیل جلسه ای سه جانبه میان جمهوری اسلامی ایران، روسیه و آمریکا وجود دارد که البته بسیار ضعیف است.

این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره بر این که ترامپ رفته رفته چهره واقعی خود را نشان خواهد داد، افزود: تاکنون این طور به نظر می رسد که  وی وابستگی های زیادی به دنیای غرب و یهود ندارد و در برنامه 10 روزه اول ریاست جمهوری خود هیچ اظهارنظری نسبت به خصومت علیه ایران نکرده است، هرچند که کم وبیش صحبت هایی درباره برجام شده است.

این کارشناس مسائل بین المللی همچنین با بیان این که هدف ترامپ در شرایط فعلی مبارزه با داعش است نه ترامپ، گفت: همین هدف ترامپ باعث می‌شود که آمریکا از کشورهای عربی مثل عربستان مقداری فاصله بگیرد، چراکه عربستان به جد به دنبال حذف بشار اسد است.

وی با بیان این که نگاه جمهوری خواهان اصولا به درون آمریکا و دموکرات ها به مسائل بیرونی است، گفت: آمریکا با مشکلات فزاینده ای از جمله بیکاری روبه رو است که باعث می شود ضمن درخواست مردم وی در نگاه اول به مسائل داخلی آمریکا بپردازد و به دلیل این که این مشکلات حجم بالایی نیز دارد شاید در مسیر حل آن ها ترامپ قول هایی نیز به کشورهای عربی و یهودی نیز دهد.

بیگدلی با بیان این که چنین مهمی بستگی به این دارد که در انتخابات پیش روی اسرائیل کدام حزب پیروز شود، گفت: موضوع سوریه و صلح فلسطین و اسرائیل از جمله مشکلات فعلی خاورمیانه است که ترامپ خصوصا درباره موضوع دوم تا زمانی که نتانیاهو بر سر کار است، کاری نمی تواند از پیش برد، چرا که ترامپ با وی رابطه خوبی ندارد و در شرایط فعلی باید منتظر انتخابات اسرائیل ماند.


خبرنگار : بهناز لطفعلی زاده

نوشتارهای مرتبط

تازه های بین الملل