خانوادهها و دانشآموزان به سهمیهبندی رشتههای تحصیلی معترضند

سردرگرمی دانشآموزان زیر سایه هدایت تحصیلی

امسال انتخاب رشته دانشآموزان پس از 23 سال، دوباره در پایان پایه نهم انجام میشود و دانشآموزان از پایه دهم در رشتههای تخصصی خود مشغول به تحصیل میشوند. کار هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانشآموزان پایه نهم از 19 تیر آغاز شده است و آنها فرصت دو هفتهای دارند تا با حضور در مدرسه و استفاده از راهنماییهای مشاور، رشته تحصیلی خود را انتخاب کرده و برای ثبتنام در پایه دهم اقدام کنند. هدایت تحصیلی، بحثی که به نظر میرسد در راستای تحقق اهداف سند تحول و استقرار نظام 6 ،3،3 و سیاست توزیع متوازن رشتههای تحصیلی عجولانه و بدون اطلاعرسانی و توجیهات لازم در آستانه سال تحصیلی جدید اجرای آن آغاز شد، دغدغه خاطر بسیاری از دانشآموزان ورودی متوسطه اول را به دنبال داشته است . انتخاب رشته تحصیلی دانشآموزان بر اساس ملاکهایی که در آییننامه مربوطه مطرح شده است در پایان دوره اول متوسطه انجام میشود که شامل این موارد است: نمرات درسی با 35 امتیاز و امتیازات مشاورهای با 65 امتیاز که جزییات آن نیز بهاین صورت است: نظر والدین با 5 امتیاز، نظر مشاوران مدارس با 10 امتیاز،

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
هدایت تحصیلی
نوآوران -

نتایج آزمونهای استعدادسنجی با 30 امتیاز، نمرات تحصیلی دانشآموز با 35 امتیاز و نظر معلمان 10 امتیاز و نظر دانشآموز 10 امتیاز. آیین نامه جدید هدایت تحصیلی منجر به اعتراضاتی از سوی دانشآموزان درباره انتخاب رشته شده است به گونهای که برخی از آنها با معدل بالای 19 به رشتههای فنیوحرفهای یا علوم انسانی هدایت شدهاند. اگر در سالهای گذشته انتخاب رشته تحصیلی از سوی مشاوران به دانشآموزان تحمیل میشد و دانشآموزان مجبور میشدند با سکوت این انتخاب را قبول کنند اما امروز شرایط تغییر کرده است و دانشآموزان آگاهتر از سالهای گذشته نسبت به انتخاب رشته تحمیلی اعتراض نشان میدهند و صدای خود را از طریق شبکههای اجتماعی و رسانهها به گوش مسئولان میرسانند.

   هدایت تحصیلی نباید به اجبار تحصیلی تبدیل شود

«هدایت تحصیلی از آن برنامه هایی بود که باید از همان شروع استقرارنظام جدید آموزشی 6-3-3 در مدارس، با خانوادهها در میان گذاشته میشد و این غفلت آموزش و پرورش در اطلاع رسانی به خانوادهها امروز باعث به وجود آمدن معضلی دراینباره شده است.» حسین احمدی، کارشناس آموزشی با اعلام این موضوع درباره برنامه هدایت تحصیلی به «نوآوران» میگوید: «آموزشو پرورش نباید برای مدارس سهمیه تعیین کند و استان ها و مدارس با توجه به ظرفیت،نوع طبقه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی دانشآموزان از نظر سطح هوش و تمرکز جمعیتی در مناطق مختلف شهر ها دانشآموزان را در مدارس ثبت نام کنند.» او در ادامه اضافه میکند:«آموزش و پرورش نمیتواند برای خانواده ها تعیین تکلیف کند چون آموزشو پرورش فقط مسئول آموزش است و نباید در نوع انتخاب خانواده ها و دانشآموزان دخالتی بکند. هرچند توجه آموزش و پرورش به بحث اشتغال خوب است اما ورود به این موضوع و سهمیه بندی اشتباه بزرگی است. این سهمیهبندی باعث شده که دانشآموزان با توجه به اینکه سن کمی دارند مجبور شوند تا برای رفتن به مدرسه مسافتهای طولانی را طی کنند.»  این کارشناس آموزشی با اشاره به نبود نظام مشاوره مجرب در سیستم آموزشی کشور گفت: «از آنجایی که طبق برنامه هدایت تحصیلی جدید مشاوران باید صلاحیت دانشآموزان را در رشتههای تحصیلی مختلف تعیین کنند اما شاهد این هستیم که مشاوران مجرب و حرفهای در سیستم آموزشی نداریم و حتی با وجود مشاوران خوب تعداد آنها بسیار کم است. اجرای برنامه هدایت تحصیلی بدون تقویت نظام مشاوره در کشور غیر ممکن است.» احمدی، معتبر نبودن آزمون های شناخت استعداد را یکی دیگر از دلایل به بن بست خوردن این طرح از سوی خانواده ها میداند و ادامه میدهد: «اجرای درست این طرح نیازمند طرح آزمونهای دقیق و جامع است.هرچند تا الان تلاش های زیادی برای برگزاری استاندارد این آزمون ها انجام شده است اما هم چنان این آزمونها معیار خوبی برای تعیین صلاحیت دانشآموزان نیستند.» او در پایان تاکید میکند که خانوادهها نباید بدون توجه به نمرات فرزندان خود و استعدادشان توقع داشته باشند که آنها در رشتههایی مانند تجربی و یا ریاضی تحصیل کنندو آنا باید نسبت به این مسأله واقع بینتر باشند. بسیاری از دانشآموزان علاقهمندند که در رشته تجربی تحصیل کنند اما باید بپذیریم خیلی از دانشآموزان استعداد قبولی در این رشتهها را ندارند. در این بین فانی، وزیر آموزش و پرورش، معتقد است بستههای هدایت تحصیلی به نفع دانشآموزان و سیستم آموزش کشور است چرا که مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش و  تجربیات داخلی و جهانی را پشت سر دارد. او همچنین گفته خانوادهها و دانشآموزان باید درباره این بستهها توجیه شوند. مسعود شکوهی، مدیرکل امور تربیتی و مشاوره وزارت آموزش و پرورش هم بر اجباری نبودن انتخاب رشته تاکید کرده و گفته معمولا در هدایت تحصیلی دانش آموز، «امکانات منطقه، نیاز کشور و بازار کار هم دیده میشود و اینگونه نیست که اجباری در هدایت یک دانشآموز به سمت یک رشته خاص» وجود داشته باشد.  او پیشتر امتیازبندی در این طرح را بر اساس «دو فاکتور سوابق تحصیلی دانشآموز و بررسیهای مشاورهای» دانسته و گفته بود «اخباری که رسانهها درباره اجبار دانشآموزان به تحصیل در رشتههای هنرستان و کار و دانش» را تکذیب کرد. مدیر کل امور تربیتی و مشاوره وزارت آموزش و پرورش گفته:«نکته مهم این است که بیش از 80درصد دانشآموزان در این دوره معدل بالای 18 را کسب میکنند. طبق تجربه، نمرات دانشآموزان در دوره اول متوسطه دارای حباب است و دانشآموزان پس از ورود به متوسطه دوم با افت شدید تحصیلی روبرو میشوند. تا همین سال گذشته و براساس شیوه سابق هدایت تحصیلی، درصدی از دانشآموزان پس از ورود به شاخه نظری و کسب نمرات ضعیف مجبور به تغییر رشته میشدند که این باعث سرخوردگی و کاهش اعتماد به نفس دانشآموز حتی برای ادامه تحصیل در رشتههای متناسب با تواناییاش میشد.»  او با اشاره به اینکه در حال حاضر فقط 48 درصد دانشآموزان به دوره هنرستان و کار و دانش هدایت می شوند، افزود: اگر خانوادهای نسبت به هدایت تحصیلی دانشآموز خود معترض است به مشاوران مدرسه مراجعه کنند تا آنها نمرات ارزشیابی تحصیلی دانشآموزان را در اختیارشان قرار دهند . اگرچه مسئولان آموزشوپرورش در برابر انتقادات دانشآموزان میگویند انتخاب رشته تحصیلی صرفاً براساس نمره انجام نمیشود بلکه نتایج تستهای سنجش استعداد و رغبت در آن تاثیرگذار است اما اینکه این تستها تا چه اندازه صحیح بوده و آیا توانسته در شرایط مناسب دانشآموزان را بسنجد، جای سوال است.  از سوی دیگر یکی از اصلی ترین مشکلات هدایت تحصیلی محدود بودن ظرفیت رشتهها در مناطق است یعنی عملا علاقه، معدل و استعداد خیلی ملاک نیست و پذیرفته شدگان در هر رشته بر اساس بالاترین امتیاز، در ثبت نام پذیرفته میشوند. همین مسئله موجب اعتراضات بسیاری از سوی دانشآموزان و اولیاء آنان شد که آموزش و پرورش وعده بررسی اعتراضات آنان را در 10 مرداد ماه داده است. معترضان به این طرح معتقدند در روند انتخاب رشته دانشآموزان، صرفاً علاقه و حتی نمرات و معدل دانشآموزان ملاک نیست و عوامل دیگر سهم بیشتری را به خود اختصاص دادهاند.