بررسی تغییر ذائقه غذایی کودکان با فست فوددر گفت‌وگو با نوآوران

کودکان قربانی ذائقه غذایی والدین

تغییر در سبک زندگی از دستاوردهای مدرنیته است که جوامع شهری و حتی روستایی را تغییر داده است. یکی از نمودهای تغییر سبک زندگی عوض شدن عادات غذایی مردم و گرایش به استفاده بیش از اندازه فست فودها است. فست فود یکی از نمادهای جامعه صنعتی است و همان گونه که از نام آن پیداست نیاز به زمان کوتاه و سرعت در مصرف غذا از مهمترین دلایل به وجود آمدن آن بوده است. اگرچه فست فودها توانسته زمان پخت غذا را کاهش دهد اما در مقابل تبدیل به بلای سلامتی افراد شده است. چاقی و اضافه وزن، سرطان، بیماری های قلبی و عروقی، بیماری های گوارشی، پوستی و ... از تهدیداتی است که فست فود برای سلامتی دارد. حال اگر استفاده نابجا در رده های سنی حساس به طور مثال در رده های سنی زیر پنج سال را نیز به همین خطرات اضافه کنیم متوجه خواهیم شد این پکیج تبدیل به چه غول ترسناکی خواهد شد. متاسفانه پدران و مادران ناآگاه گاه برای تشویق کودکان به غذا خوردن و گاه برای ساکت کردن آنان، مصرف فست فود را در برنامه غذایی کودکان قرار می دهند و در نتیجه آن ها را به خوردن این گونه غذاها عادت داده و ذائقه غذایی کودک را طبق این خوراکی های مضر شکل می دهند.

  1. ۱ ماه قبل
  2. ۰
غذا
نوآوران -

 تغییر در سبک زندگی از دستاوردهای مدرنیته است که جوامع شهری و حتی روستایی را تغییر داده است. یکی از نمودهای تغییر سبک زندگی عوض شدن عادات غذایی مردم و گرایش به استفاده بیش از اندازه فست فودها است. فست فود یکی از نمادهای جامعه صنعتی است و همان گونه که از نام آن پیداست نیاز به زمان کوتاه و سرعت در مصرف غذا از مهمترین دلایل به وجود آمدن آن بوده است. اگرچه فست فودها توانسته زمان پخت غذا را کاهش دهد اما در مقابل تبدیل به بلای سلامتی افراد شده است. چاقی و اضافه وزن، سرطان، بیماری های قلبی و عروقی، بیماری های گوارشی، پوستی و ... از تهدیداتی است که فست فود برای سلامتی دارد. حال اگر استفاده نابجا در رده های سنی حساس به طور مثال در رده های سنی زیر پنج سال را نیز به همین خطرات اضافه کنیم متوجه خواهیم شد این پکیج تبدیل به چه غول ترسناکی خواهد شد. متاسفانه پدران و مادران ناآگاه گاه برای تشویق کودکان به غذا خوردن و گاه برای ساکت کردن آنان، مصرف فست فود را در برنامه غذایی کودکان قرار می دهند و در نتیجه آن ها را به خوردن این گونه غذاها عادت داده و ذائقه غذایی کودک را طبق این خوراکی های مضر شکل می دهند.

       فست فود راه هموار سرطان

 به گفته مقام های  سازمان جهانی بهداشت، دومین علت ایجاد سرطان، فست فود است. در پنجمین همایش سالانه سرطان ایران خبری مبنی بر آمار 7 میلیونی موارد مرگ و میر ناشی از سرطان در دنیا ارائه شد و طبق این آمار انتظار می رود تا سال 2020 این رقم به 10 میلیون نفر برسد و در 40 سال آینده این رقم به دوبرابر خواهد رسید. شبیه این آمار به خصوص در زمینه سرطان های دستگاه گوارش در کشور ما نیز وجود دارد و از آن جا که اولین محل ورود غذا به بدن دستگاه گوارش است، شکی نداریم که تغییر عادت های غذایی یکی از علل شیوع سرطان های دستگاه گوارش در کشور ماست. حدود 30 درصد سرطان های سینه، روده و پروستات با تغذیه ارتباط مستقیم دارند طبق تحقیقات عادت های غذایی در 10 سال اول زندگی دختران با ابتلای آن ها به سرطان سینه در بزرگسالی مرتبط است. هر چه رژیم غذایی آن ها گیاهی تر و حاوی حبوب، غلات، میوه ها و سبزیجات متنوع باشد، در پیش گیری از بیشتر سرطان ها موثر است. از سویی زمانی که درباره سبک زندگی و شیوه تغذیه سالم سخن می گوییم باید متذکر شویم که تصحیح عامل های خطر در کودکی و نوجوانی موثر است زیرا این عامل ها نیاز به زمان دارند تا زمینه بروز سرطان را فراهم کنند. پس اگر قرار است تغییری ایجاد کنیم باید از کودکی عادت های تغذیه ای آنان را اصلاح کنیم.

       ذائقه غذایی کودکان را با فست فود شکل داده ایم

احتمالا برای همه شما هم پیش آمده که در میان اطرافیان کودکان یک یا دو ساله ای را ببینید که مشغول خوردن سیب زمینی سرخ کرده با سس فراوان هستند یا تلاش کودکی برای خوردن نوشابه و ممانعت پدر و مادر از دادن نوشابه و در نتیجه گریه و زاری کودک برای دسترسی به چیزی که اجازه ندارد. اگرچه ممانعت پدر و مادر برای ندادن نوشابه به کودک واکنش مناسبی است اما نکته اصلی اینجاست که این واکنش کمی دیرهنگام است. سوال اینجاست که اصلا چرا باید کودک یک ساله ای که در حال رشد است باید با طعم نوشابه ای که فقط اسید و شکر است را چشیده باشد تا الان برای خوردن مجدد آن بهانه گیری کند؟ دکتر پریسا ترابی، عضو دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی درباره عوض شدن ذائقه غذایی کودکان زیر پنج سال و گرایش آن ها به سمت مصرف مواد غذایی فست فودی یا تنقلات ناسالم  گفت‌وگویی با نوآوران داشت .اومعتقد است عواملی که موجب این تغییر می شود عبارت است از: « عادات غذایی خانواده و مصرف مکرر برخی مواد غذایی توسط خانواده ها بویژه مادران که سبب تمایل کودک به غذاهای پرمصرف خانواده می شود» این متخصص تغذیه عواملی را که در خانواده ها منجر به جهت گیری تمایل کودکان به غداهای ناسالم می شود را در چند مورد برشمرد:

1. ذائقه مادر که در صورت تمایل به برخی طعم ها نانند شور یا شیرین، سبب می شود غذای کودک بیشتر با همان طعم تهیه شود.

2. برنامه و عادات غذایی محل های نگهداری کودک در خارج از منزل مانند مهد کودک ها که در صورتی که مبنای درستی برای تهیه مواد غذایی نداشته باشند، مستقیما در شکل گیری ذائقه کودک بسشیار اثر گذار خواهد بود.

3. تبلیغات تلویزیونی، تحقیقات نشان داده است که تاثیر تبلیغ مواد غذایی از طریق رسانه ها بویژه از نوع دیداری بر تمایل کودکان بویژه کودکان زیر 6 سال بسیار تاثیر گذار است.

4. غذای همسالان در محل های نگهداری عمومی مانند مهد کودک ها و نوع تنقلاتی که خانواده های آنان برایشان به‌عنوان میان وعده تهیه می کنند نیز بر انتخاب و تمایل سایر کودکان در انتخاب تنقلات موثر است.

5. میزان آگاهی و سواد تغذیه ای مادر و یا مراقب کودک نیز در شکل گیری ذائقه کودکان موثر است»

       کودکان را از خطر دور نگه داریم

پژوهش‌های گوناگون نشان داده میزان مصرف غذاهای سالم مانند میوه و انواع سبزی در کودکان و نوجوانانی که از غذاهای فست فود استفاده می‌کنند کمتر از سایرین است و متأسفانه این عادت غلط هم روز به روز جایش را در زندگی این گروه سنی بیشتر باز می‌کند. این عادت‌ها تهدیدی برای سلامت کنونی این گروه سنی آسیب‌پذیر است. دکتر ترابی آگاه سازی خانواده ها را مهمترین راه اصلاح ذائقه غذایی ناسالمی که شکل گرفته می داند: « برای حل این مشکلات نخستین راه حل آگاه سازی خانواده ها با ماهیت این مواد غذایی و اجزای آن، اثرات مصرف مواد غذایی پرچرب، پر نمک و شیرین بر سلامت بدن بویژه در آینده خواهد بود. توجه دادن به والدین در خصوص شیوع روزافزون بیماریهای غیرواگیر مانند دیابت، فشارخون بالا، سرطان، کبد چرب و ... و عوارض آن و مسئولیت والدین در قبال حفظ سلامت کودکانشان نیز راهکار دیگر است.» به گفته این پزشک تغذیه عوارض مصرف فست فودها و نوشیدنی های صنعتی و حاوی مواد افزودنی ناسالم را برای کودکان :« بی اشتهایی و سیری کاذب کودک به مصرف غذای اصلی که تامین انرژی و مواد مغذی  مورد نیاز بدن در حال رشد کودک، بیش فعالی و عدم تمرکز در انجام فعالیتهای روزانه، پرخاشگری و بی حوصلگی در برقراری ارتباط با اطرافیان، کم خونی، چاقی و عدم کنترل خوردن کودک که با بزرگتر شدن او تنظیم وزن را با مشکل مواجه می کند، کاهش اعتماد بنفس کودک چاق در مواجهه با همسالان خود، عدم چابکی و عدم تمایل به انجام فعالیتهای ورزشی که جهت سلامت در این سنین ضروری است، را بر می شمرد.»