ریشه بحران بیکاری در رشد تحصیلات و اشتغال زنان نیست

آموزش زنان تسهیل کننده مسیر توسعه

حدود 9 سال پیش یونسکو نظرسنجی انجام داد که نشان از رشد نگرش منفی نسبت به تحصیلات زنان در ایران بود. به نظر می رسد در این سال‌ها علی رغم تفاوت‌ها و شرایط نابرابری که در عرصه رقابت برای تحصیل دختران و پسران وجود دارد، دختران توانسته اند بیش از پیش با وجود همه محدودیت‌ها و سهمیه بندی‌ها سهم بیشتری از صندلی‌های دانشگاه را نصیب خود کنند اما این موضوع ظاهرا برای همه خوشایند نیست و برای همین مشکلات و مسائل اجتماعی را به تحصیلات زنان نسبت می دهند. برای مثال معتقدند بیکاری مردان در جامعه به علت حضور زنان شاغل و تحصیلکرده رخ داده است.

  1. ۳ هفته،۱ روز قبل
  2. ۰
زنان
نوآوران -

 ناگفته پیداست چنین فرآیندی ریشه‌های عمیق تری دارد که به اشتباه آدرس تحصیلات زنان را به آن وصل می کنند.

    تغییر نگرش ایرانیان درباره رویکرد

« آموزش برای همه »

گزارش یونسکو در سال ۲۰۱۵ در ارتباط با آموزش همگانی و در ذیل برنامه «آموزش برای همه»، به ارزیابی وضعیت آموزش در سطح جهان، در ۶ محور پرداخته که در محور سوم یعنی مهارت‌های جوانان و بزرگسالان، بخشی را به ارزیابی «نگرش» مردم کشورهای مختلف به تحصیلات زنان اختصاص داده است. در این گزارش آمده است که در ایران در سال ۲۰۰۰ حدودا ۴۰ درصد مردم با این جمله یعنی « آموزش برای همه» موافق بوده‌اند که این رقم در سال ۲۰۰۷ به ۵۵ درصد رسیده است، به عبارت دیگر در طی این ۷ سال ۱۵ درصد به تعداد افرادی که تحصیلات دانشگاهی برای مردان را مهم‌تر می‌دانستند، اضافه شده است که این امر به نوعی نشان دهنده منفی‌تر شدن نگرش به تحصیلات دانشگاهی زنان در کشور است. مساله این نیست که این نظرسنجی مربوط به چندین سال پیش است، نکته این جاست که چرا باید چنین تغییر رویکردی و نگرشی در میان ایرانیان رخ داده باشد؟

     تاثیر تحصیلات زنان در روند رشد اقتصادی

سه سازمان بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و سازمان همکاری اقتصادی و توسعه معتقد به این هستند که زنان تحصیلکرده از میزان بهره‌وری بیشتری در زمینه تولید برخوردارند.افزایش سطح تحصیلات، سطح کیفی و میزان بهره‌وری نیروی کار را افزایش می‌دهد. افراد با تحصیلات بالا‌تر به‌ شغل‌هایی با درآمد بیشتر دست پیدا می‌کنند. ضمن این که تحصیل به آنها امکان می‌دهد راحت‌تر نیاز‌های روزمره، سلامت و آموزش خانواده خود را تامین کنند. سرمایه‌گذاری در آموزش زنان جامعه، افزایش رشد تولید ناخالص داخلی را بیمه می‌کند و همچنین با افزایش سرانه درآمد، شکاف جنسیتی در بازار کار میان زنان و مردان کاهش می‌یابد. آموزش زنان به آنها کمک می‌کند تا بسیار بهتر از پس زندگی خود، مسئولیت و سلامت خانواده برآیند. همچنین از آنجا که این امر در افزایش سلامت جسمی و روانی زنان نقش بسزایی دارد، میزان مرگ‌ومیر را در نوزادان و مادران کاهش می‌دهد و ساختار جمعیتی کشور و جامعه را بهبود می‌بخشد.در جهانی که مملو از جنگ و فقر، گرسنگی و بیماری است، آموزش و پرورش یک کلید طلایی برای بهبود و ارتقای سطح زندگی مناطق آسیب‌دیده است.

     ریشه بحران‌ها جای دیگر است

سیل استقبال زنان در ایران از تحصیلات دانشگاهی و امید آن‌ها به استفاده از این موقعیت برای افزایش مشارکت اجتماعی و اقتصادی خود در کشور سبب شده که تعداد زنان شرکت کننده در کنکور در چند سال اخیر بیش از مردان شود، به طوری که در برخی دوره‌ها نیز برای جلوگیری از افزایش نسبت زنان نسبت به مردان سهمیه بندی‌های جنسیتی در دانشگاه‌ها به ویژه در دوره تحصیلات تکمیلی برقرار شده است. از سوی دیگر تفکری در جامعه رایج شده است که افزایش تحصیلات زنان را دلیل راحت تر مطرح شدن طلاق یا بیکاری مردان می دانند. دکتر امان الله قرایی مقدم جامعه شناس در رابطه با این موضوع معتقد است که :« اصلا این گونه نیست، من با اطمینان به شما می گویم طلاق در بین زنان تحصیلکرده و شاغل کمتر از زنان دیگر است و این نشان از انتخاب آگانه و با تفکر زنان است، زنان تحصیلکرده در سن  و با شرایط مناسب ازدواج می کنند و این افزایش طلاق اصلا ربطی به سواد و تحصیلات آنان ندارد». بیکاری یکی دیگر از بحران‌های اجتماعی است که کشور ما با آن دست به گریبان است، این جامعه شناس معتقد است که :« این گونه تفکرات که هر چیزی را به زنان در جامعه نسبت می‌دهند قصد دارد خشونت و تمایز جنسیتی را دوباره در جامعه مطرح کنند و با فرافکنی این تفکر غلط را جا بیندازند. اتفاقا زنان تحصیلکرده و شاغل بهترین کمک خرج برای استحکام مادی خانواده هستند. تحقیقات نشان داده زنان در بعضی از مشاغل موفق‌ترند پس چرا باید از آن‌ها استفاده نکرد.»

     نقش مهم زنان در توسعه

یکی از عوامل موثر در توسعه  جوامع سرمایه انسانی است و زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور معمولا سهم قابل توجهی در توسعه دارند. توسعه در صورتی تحقق پیدا می‌کند که مشارکت همه افراد اعم از زن و مرد در این فرایند مورد توجه قرار گیرد. یکی از مسائل مهمی که می تواند نقش به سزایی در توسعه  کشورها داشته باشدآموزش زنان و مشارکت آن‌ها در بازار کار است.

در هر جامعه ای پرورش نسل آینده بر عهده زنان می باشد و اگر آنان وارد بازار کار نیز شوند آموزش می تواند آن‌ها را در پرورش بهتر فرزندان کمک کند. از طریق آموزش در سطوح مختلف و در اختیار قرار دادن امکانات کافی از توانایی‌های زنان  می‌توان بیشترین بهره برداری رادر جریان توسعه به عمل آورد و موقعیت زنان را بالا برده و قدرت بیشتری را در جامعه به

دست آورند.


خبرنگار: پریسا زاهدی