یادداشتی از مجید باروت کوب زاده

مسؤلیت شورایاران در قبال حقوق شهروندان

  1. ۴ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۲
مسؤلیت  شورایاران در قبال حقوق شهروندان
نوآوران -

مردم همیشه به دنبال «بهترین» هستند. این حقیقت زمانی به اثبات میرسد که حضور حداکثری را در پای صندوقهای رأی برای انتخاب نمایندگان حوزه مدیریت محلات شاهد باشیم. در این صورت و بیشک میتوان محکم بر ادعای «بهترین» ایستاد. با نگاه واقعبینانه در طرح موضوع، میتوان به شاخص مناسبی برای اجرای گام دوم، یعنی چگونگی برگزاری انتخابات هیات رئیسه شورایاریها و همچنین چرایی وضع آیین نامههای اجرایی با هدف «ارتقای جایگاه و توانمند سازی» این نهاد اجتماعی مهم در جامعه رسید و در حوزه موضوعی این یادداشت که همان پارلمانهای محلی است، به مصداق کلام امام راحل که فرمود: «میزان، رأی ملت است» بهتر و بیشتر قابل درک خواهد بود.

 بدون تعارف، در یک نگاه گذرا و کلی میتوان به میزان مشارکتِ بسیار حداقلیِ شهروندان در انتخابات اخیر شورایاریهای رسید. انتخاباتی که در بیشتر محلات 354 گانه، به تجمیع آرای حداقلی، خانوادگی، صنفی و محفلهای دوستانه شبیه است تا حضور قابل توجه شهروندان و بروز و ظهور اراده آنها در چگونگی مدیریت محله و تأثیرگذاری مستقیم آنها در اتخاذ سیاستها و برنامههای محلی و منطقهای.

 البته باید گفت این ایراد، نه از جنس ماهیتی بلکه به نوعی در ذات فعالیتهای مدنی در دوره های نخستین نهفته است. که غالباً در چنین فعالیتهایی، دورانگذار تعریف میشود. تنها در سایه نگاه فرآیندی است که میتوان نسبت به تکامل و نهادینه کردن چنین فعالیتهایی امیدوار بود.  «برنامهریزی، ایجاد ساختار و اقدامات اولیه»، «ارزیابیهای کوتاه و بلند مدت فعالیتها»، «وضع قوانین و مقررات، مبتنی بر نتایج ارزیابیها» با نگاه و اعتقاد عمیق «تبدیل تهدیدها به فرصت»؛ منجر به استقرار منطقی و مستدلِ این نهاد اجتماعی و رکن مهم مردمسالاری دینی در محلات میشود.  در این صورت میتوان امیدوار بود «چون که صد آمد، نود هم پیش ماست». به این معنی که برنامهریزی و اقدامات پیشگیرانه مبتنی بر تجربه در این فرآیند، باعث ارتقای آگاهی و شناخت شهروندان از نقش مؤثرشان در مدیریت محله شده و با اعتمادسازی متولیان و دستاندرکاران، حضور مؤثر آنها در بزنگاههایی چون: انتخابات و مشارکت در فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، اعتقادی، ورزشی، اقتصادی را تضمین میکند. بر مبنای آنچه گفته شد؛ «بهترین» در شرایط کنونی با «بهترین» در شرایط ایدهآل بسیار متفاوت است.
 «میان ماه من با ماه گردون، حکایت از زمین تا آسمان است». لزوماً بهترین از نگاه فرد، همان بهترین از نگاه جمع نبوده و نیست. این روزها مصادف است با برگزاری انتخابات هیات رئیسه شورایاریها برای سال دوم از دوره چهارم شورایاری، به عبارتی رعایت حقوق شهروندان به نوع انتخاب شورایاران تا حدود زیادی وابسته است. اگر صلاح مردم بر صلاح شخصی ترجیح داده شود میتوان شاهد رشد و شکوفایی در خدمات شورایاریها بود.  فقط در شرایط غیر از این است که میتوان شاهد ترجیح «خودخواهی» بر «همخواهی» بود. بازی با کلماتِ حقی چون: «رای مردم»، «حقالناس»، «عدالت» و ... در مباحث با محتوای ناحقی که بوی منافع فردی و گروهی از آن استنشاق میشود، صحیح نیست.  تولد تفکر «ما سه نفر هستیم و شما دو نفر»
 «ما چهار نفر هستیم و شما سه نفر»، «قوانین و مقررات این گونه بوده و غیر از این نباید باشد» و ادعاهایی از این جنس، ضمن هدف قراردادن ریشههای مدیریت مبتنی بر مشارکت محلی، مرگ اعتماد شهروندان و در نهایت «مرگ عاقبت اندیشیِ» این نهاد مهم را هدف قرار داده است.  بررسی دقیق مسائل، مشکلات و مباحث مطرح شده، فارغ از تعصبات فردی وگروهی، در گام نخست و کمک به دلسوزان و دستاندرکاران مدیریت شهری در جهت حرکت توأم با عقلانیت و منطق در مواجهه با سیاسیکاری‌‌ها و منفعت طلبیها؛ از جمله راهکارهای پیشنهادی برای گذار از این مرحله حساس است.