دکتر علی‌اکبر فرهنگی

روزنامه ماندگار خواهد بود

  1. ۲ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
دکتر علی‌اکبر فرهنگی
نوآوران -

جامعه بدون روزنامه را نمی‌توان تصور کرد. در این خصوص دو بحث مطرح می‌شود که آیا واقعا از نظر فنی و تکنیکی و علم مدیریت رسانه چنین چیزی ممکن است یا نه؟ که به نظر من اصلاً شدنی نیست. به هر حال روزنامه همیشه خواهد بود، منتهی با شکل و وضعیت خاصی که در هر دوره خود را با نیازهای جامعه منطبق و سازگار کند.

اگر بخواهیم از نظر فرهنگی و معنوی موضوع را بررسی کنیم، می‌توان گفت که فرهنگ در طول زمان شکل می‌گیرد و تداوم می‌یابد. روزنامه این کار را به راحتی انجام می‌دهد. آرشیوهایی که از مطبوعات داریم در واقع نشان دهنده شرایط سیاسی،‌ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در زمان معین است، در حالی که شبکه‌های اجتماعی خیلی سریع ایجاد می‌شوند و خیلی زود هم از بین می‌روند. بنابراین اگر 500 سال بعد محققی قصد بررسی فرهنگ مردم را در سال 1395 داشته باشد و بخواهد بداند که بر جامعه‌ای همچون ایران طی سال مذکور چه گذشته است، باید به آرشیو روزنامه‌ها مراجعه کند و برایش مقدور نخواهد بود از طریق شبکه‌های مجازی به هدفش دست یابد که اگر از این منظر نیز بررسی کنیم به اهمیت روزنامه‌ها پی‌خواهیم برد.

تصور من این است که نمی‌توانیم بگوییم با آمدن شبکه‌های مجازی دیگر نیازی به روزنامه به صورت چاپی نخواهد بود، چراکه روزنامه در هر حال خواهد بود ولی با شکل و وضعیت خاصی که باید موردپسند مخاطبان قرار گیرد.

همان‌طور که می‌دانید یکی از کارکردهای رسانه‌ها اطلاع‌رسانی و انتقال پیام است.

شبکه‌های مجازی نیز ممکن است بخشی از خبر را برای مردم تأمین کنند و شاید با سرعت بیشتری هم این کار را انجام دهند، اما یکی از مهم‌ترین کارکردهای روزنامه ارائه تحلیل و تفسیر پیرامون موضوعات است که به هیچ‌وجه در شبکه‌های مجازی این اقدام صورت نمی‌گیرد، یا اگر هم باشد به آن عمق و وسعتی که در واقع در روزنامه می‌بینید نخواهد بود.

بحث دیگر هدایت و رهبری جامعه است که روزنامه‌ها این کار را انجام می‌دهند، در حالی‌که بقیه رسانه‌ها به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی اصلاً و ابداً این توانایی را ندارند. درواقع ماهیت‌شان به گونه‌ای است که نمی‌توانند این کار را انجام دهند.

نکته قابل توجه دیگر این است که روزنامه‌ها علاوه بر سایر کارکردهایشان، جنبه سرگرمی هم دارند و ابزاری برای گذران اوقات فراغت هستند. بسیاری از روزنامه‌های خارجی همچون «نیویورک‌تایمز» تا 600 الی700 صفحه مطلب اعم از داستان، شعر، ادبیات، سرگرمی‌هایی همچون جدول و معما در اخیار مردم قرار می‌دهند که شبکه‌های اجتماعی هیچ‌گاه چنین توانمندی‌هایی را نخواهند داشت. اگر همه این‌ها را در کنار هم قرار دهیم به این نتیجه می‌رسیم که به هر حال روزنامه ماندگار خواهد‌بود.