دکتر شهناز هاشمی:

هیچ رسانه‌ای جایگزین مطبوعات نمی‌شود

  1. ۲ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
دکتر شهناز هاشمی:
نوآوران -

در تاریخ تکنولوژی‌های ارتباطی و رسانه‌ای، روزنامه‌ها نخستین رسانه‌های جمعی هستند که رادیو، تلویزیون، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی به دنبال آن شکل گرفت، اما این رسانه‌ها هر کدام جایگاه خاص خود و با رسانه بعدی تمایزهایی دارند. هیچ‌یک جایگزین دیگری نشده و نخواهد شد. به طوری که مثلاً وقتی تلویزیون آمد برخی تصور ‌کردند که سینما جایگاه خود را از دست می‌دهد، اما چنین اتفاقی نیفتاد. سینما کارکردش را از دست نداد و حتی جایگاه بهتر و مخاطبان خاص خود را نیز یافت. اکنون نیز با ظهور رسانه‌های نوین و شبکه‌های اجتماعی یک رسانه جدیدی به مجموعه رسانه‌های ما اضافه شده است، اما هیچ وقت این رسانه‌ها جایگزین مطبوعات نخواهند شد و هر کدام جایگاه و کارکرد خود را خواهند داشت.

وجه تمایز شبکه‌های اجتماعی با رسانه‌های چاپی این است که مطبوعات از منبع اعتبار بیشتری برخوردار هستند، چراکه صاحب‌امتیاز و مدیرمسوول و یک سازمان رسانه‌ای دارند و با مجوز رسمی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‌کنند. همچنین رسانه‌های چاپی دارای شناسنامه هستند که نشان دهنده خط فکری و گرایش آن‌هاست. روزنامه‌ها منبعی هستند که می‌توانند وثوق پیام‌ها را به گروهی انتساب دهند، اما در شبکه‌های اجتماعی هر لحظه هر کسی هر چه به ذهنش رسید منتشر می‌کند؛ بدون این‌که صحیح باشد و تحلیل و تفسیری مناسب از آن ارائه شود.

 از دیگر سو شبکه‌های اجتماعی به دلیل این‌که شناسنامه‌دار نیستند و سانسور در آن‌ها وجود ندارد در فضای عمومی بیشتری شکل می‌گیرد و شاید مطالبی مطرح شود که در مطبوعات منعکس نمی‌شود. از‌این‌رو می‌توان به جرأت گفت که هر رسانه کارکرد و همچنین مخاطب خاص خود را دارد و هیچ یک جایگزین دیگری نمی‌شود.

یکی از کارکردهای مهم مطبوعات و رسانه‌های رسمی این است که خبرها مورد تفسیر و تحلیل قرار می‌گیرند، اما در فضای مجازی اطلاعات خام مطرح می‌شود. این اقدام مطبوعات در تفسیر اخبار، قدرت تحلیل پیام را در افراد بالا می‌برد. درواقع مخاطبانی که از روزنامه استفاده می‌کنند قطعاً خاص هستند؛ چراکه موضوعات را مجدانه پیگیری می‌کنند و خواهان این هستند که بیشتر به عمق و کنه مطلب بپردازند، اما مخاطبان شبکه‌های اجتماعی این طور نیستند. اطلاعات مخاطبان این شبکه‌ها درخصوص هر موضوعی سطحی است.

همواره مطبوعات به عنوان یک منبع معتبر می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند به این معنا که مطبوعات یک منبع تاریخی می‌شوند و مورد استفاده پژوهشگران قرار می‌گیرند، اما شبکه‌های اجتماعی به این جایگاه نرسیده و نخواهند رسید ؛چراکه ماهیت‌شان به گونه‌ای است که قابلیت نگهداری و آرشیو کردن را ندارند و به این ترتیب نمی‌توانند منبع اطلاعاتی مناسبی باشند.