اکبر منتجبی:

روزنامه یعنی مهمترین حرکت در جامعه رسانه‌ای کشور

  1. ۲ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
اکبر منتجبی
نوآوران -

معتقدم روزنامه‌ها بودنشان بهتر از نبودنشان است. اگر بخواهیم روزنامه را با سایت و شبکه‌های مجازی مقایسه کنیم به این نتیجه می‌رسیم که روزنامه سندیتی دارد که فضای مجازی فاقد آن است. به طوری‌که نمی‌توانیم به خبری که در یک شبکه مجازی چاپ شده اعتماد کنیم اما به راحتی می‌توانیم به اخباری که در روزنامه‌ها منتشر شده استناد کنیم که این نشان از اهمیت روزنامه‌ها دارد. روزنامه صاحب شخصیت است به همین دلیل معتقدم که بودنش در هر شرایطی و انتشارش در هر دوره‌ای مهم‌ترین حرکت در جامعه رسانه‌ای است. ممکن است عده‌ای بر این باور باشند که دنیا به سمت فضای مجازی می‌رود و روزنامه کاغذی دیگر کاربرد خود را از دست خواهد داد درحالی‌که این‌طور نیست؛ چراکه اکنون برخی روزنامه‌های ژاپنی همچون «یومیوری» تقریبا روزانه چندین میلیون تیراژ دارد و دو نوبت چاپ می‌شود. در آمریکا صرف‌نظر از روزنامه‌های سراسری، روزنامه‌های محلی، استانی و ایالتی نیز چاپ می‌شوند. در نتیجه اگر قرار بود که عمر روزنامه‌نگاری چاپی تمام شده باشد، قطعاً کشورهای غربی خیلی زودتر به این نتیجه می‌رسیدند. این در حالی است که آن‌ها هم در راستای بهبود کیفیت روزنامه‌های کاغذی فعالیت می‌کنند.

این‌که می‌گویند دوره روزنامه‌نگاری چاپی به اتمام رسیده است ـ حداقل در ایران ـ کاملاً اشتباه است چراکه قوه قضائیه براساس مطالبی که چاپ و منتشر می‌شود، اعلام شکایت می‌کند شهرداری نسبت به متنی که در روزنامه‌ها منتشر شده موضع‌گیری می‌کند و دولت نسبت به آن چیزی که روزنامه‌ها منتشر کرده‌اند واکنش نشان می‌دهد که همه این‌ها نشان از اهمیت بالای روزنامه‌های چاپی دارد. در شرایط کنونی کارکرد روزنامه متفاوت شده است. درواقع ساختار مطبوعه‌های چاپی را می‌توان به‌مثابه ساختمانی در منطقه 12 تهران دانست که در زمانی دور، محل سکونت خانواده‌ای پرجمعیت بود، اما اکنون تغییر کاربری داده و در عین حفظ ارزش، محلی مناسبی برای ایجاد یک مغازه است.

به نظر من نکته‌ای که اکنون روزنامه‌های ایرانی از آن غافل هستند این است که دوره خبر گذشته است چراکه در چشم به‌هم‌زدنی تمام شبکه‌های موبایلی و مجازی اخبار را منعکس می‌کنند. از‌این‌رو باید به مرحله پساخبر، یعنی تحلیل و تفسیر بپردازیم و به سمت تولید محتوای جدید برویم.همچنین باید به ارزش‌های خبری توجه کنیم که اکنون در جامعه ما مورد بی‌توجهی قرار گرفته است.مطبوعات باید با اتخاذ رویکردی مناسب به ارائه تحلیل و تفسیر بپردازند. به طوری‌که رویکرد و نگاهشان با روزنامه‌های دیگر متفاوت باشد. مشکل روزنامه‌نگاری در ایران این است که به نظر می‌رسد برخی اخبار از منبعی واحد برای همه ارسال می‌شود و همان خبر در روزنامه‌های مختلف به چاپ می‌رسد.در مجموع می‌توان چنین برداشت کرد که به طور کلی فقط دو طیف روزنامه‌های اصولگرا و اصلاح‌طلب در ایران وجود دارد و با مطالعه یکی از روزنامه‌های یک جناح به راحتی می‌توان به مطالب سایر روزنامه‌های همان جناح نیز پی برد و متوجه شد که در سایر روزنامه‌های هم‌طیف چه می‌گذرد.

در گذشته روزنامه‌های تخصصی در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و سایر حوزه‌ها داشتیم اما در حال حاضر خلاء مطبوعات تخصصی را به خوبی احساس می‌کنیم. حتی نشریاتی که رویکرد پزشکی یا اجتماعی دارند هم به مسائل سیاسی می‌پردازند.

باید روزنامه‌های ایران تخصصی‌تر و صاحب یک جریان فکری شوند و مرزبندی داشته باشند.

مشکل اصلی غالب روزنامه‌ها بحران «خلاقیت» است که متأسفانه مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرد. سردبیران رسانه‌ها باید به این بپردازند که نیاز مخاطب چیست و یا این‌که چه کار کنند که روزنامه‌ای خواندنی و جذاب به مردم ارائه دهند.

درحقیقت سردبیران تصورشان بر این است که با انتشار اخبار تند بهتر می‌توانند مردم را به روزنامه‌شان جذب کنند. غالب رسانه‌نگاران بر این باورند که اگر حکومت و قوه‌قضائیه سایه‌اشان را از بالای سر روزنامه‌ها بردارند مطالب تند و تیزی چاپ می‌کنند و موفق به جذب مخاطب خواهند شد. آن‌ها چنین توجیه می‌کنند که در حال حاضر سانسور موجب شده فروش نداشته باشند. در حالی‌که اصلاً چنین چیزی وجود ندارد و روزنامه‌ها باید گام‌های استواری در راستای بهبود محتوا بردارند و روی بحران خلاقیت فکر کنند. محتوای روزنامه‌ها باید متفاوت از هم باشد و برای تحقق آن باید از خبر فاصله بگیرند و به سمت گزارش‌های تحلیلی و جذاب در کنار انتشار مطالب سرگرمی بروند.