دکتر محمدامین قانعی‌راد

مطبوعات مجازی از نگاه عمیق به مسائل عاجزند

  1. ۲ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
دکتر محمدامین قانعی‌راد
نوآوران -

مهم ترین قضیه این است که همچین امکانی وجود ندارد که چیزی مثل روزنامه و یا مجله بنابر گفتمانی که در آن‌ها وجود دارد یک زمانی وجود نداشته باشند.مطبوعات مکتوب بنابر سرشت استدلالی و تحلیلی که برآن ها حاکم است نمی توانند مجازی باشند. اگر بتوان به چیزی مجازی گفت همان فیسبوک و اینستاگرام است و آن هم به دلیل اینکه نوع گفتمان حاکم بر آن ها که تصویری است. به طوری‌که حتی این فضای مجازی هم به خاطر محدودیت هایی که دارد نمی‌تواند مکتوب باشد و از ارائه تحلیلی دقیق از اتفاقات و درواقع ورود به کنه و عمق مسأله‌ای عاجز است. جذابیت فضای مجازی به استفاده از تصویر است و اگر متنی دارد بسیار موجز و خلاصه است و آن هم برای دادن اطلاعات جزیی و محدود.

مطبوعات به انقلاب گوتنبرگ تعلق دارند. انقلاب گوتنبرگ انقلاب چاپ است که منشا تفکرهای استدلالی، تفکرها و انسان های بزرگ به همراه آثار گرانقدر بسیار زیاد است. تا این‌که از نیمه دوم قرن 20 و در دهه 70انقلاب مجازی اتفاق می‌افتد. بعضی‌ها معتقدند که با ورود انقلاب مجازی باید انقلاب چاپ به کنار برود.انقلاب چاپ دستاوردهای خودش را داشته است و باید به همراه گنجینه بزرگ علما و دانشمندانی که در خود جا داده است جای خود را به مجازی بدهد زیرا عمر مفید او به پایان رسیده است. با این تفکر باید در دنیا همه چیز مجازی شود از مطبوعات گرفته تا کلاس های درسی و روابط انسانی که از حالت چهره‌به‌چهره به مجازی تغییر پیدا می‌کند؛ اما به‌نظر من این نظر یک نظر یک سوی و غلط است. مطبوعات مکتوب دانش و تفکر به معنای جدید خود را ایجاد کرد و در تمام دوران حضور خود، نقش بنیادی خود را در شکل دادن به نوعی از تفکر جدید حفظ کرده است.مطبوعات مکتوب یک باید ارزشی را در مطبوعات ایجاد می کند.

البته مطبوعات چاپی خود به شاخه های مختلفی تقسیم می شود که بارزترین آن ها کتاب و روزنامه است. که شاید ویژگی های مشابهی داشته باشند اما در عمق باهم تفاوت اساسی دارند. یک فیسلوف و یا یک دانشنمند در کتاب از نگاه خود به تفسیر می پردازد اما یک روزنامه نگار یک تفسیر، یک تفکر و یک برداشت کلی از زندگی را به مردم می دهد. ژورنالیست در مطبوعات مکتوب به کلیت زندگی آدم ها از نگاه کنشگران اجتماعی و جامعه به اطراف نگاه می کند و مسائل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را از دریچه ذهنی آن‌ها می‌‌بیند و به ارائه تحلیل و تفسیر می‌پردازد. کتاب نخبه گرایانه است اما مطبوعات با حوزه عمومی ارتباط دارد و این ارتباط را شکل داده است و در عین حال ماندگار هم است. هرچند ممکن است لایه های زندگی ما مجازی شود اما به این معنی است که بتواند تمام جنبه ها را مجازی کند ما برای زنده نگه داشتن واقعیت و برای آینده بشر و دفاع از اخلاق باید مطبوعات مکتوب را زنده نگه داریم.ارتباطات ورسانه مجازی قابلیت های فراوانی دارد اما در فضای مجازی هیچ گاه نگاه عمیق و تفکر عمیق وجود ندارد.