بررسی آلودگی صوتی در پایتخت

صداهای مغزخراش می تازند

آلودگی صوتی یکی از مشکلات و معضلات زندگی در شهرهای بزرگ است به طوری که وجود صداهای گوش‌خراش سبب آسیب رسیدن به اعصاب و روان شهروندان می شود. طبق گفته سازمان بهداشت جهانی آلودگی صوتی بر دو مبنای مهیب آنی و کوتاه ممتد تقسیم بندی می شود که هر کدام به نوع خودشان سبب آسیب رسانی میشود.تهران نیز از دایره شهرهای بزرگ دارای آلودگی صوتی خارج نیست و همین مسئله سبب بروز مشکلات بسیاری برای ساکنین شهر شده است.

  1. ۲ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
صداهای مغزخراش می تازند
نوآوران -

آلودگی صوتی یکی از مشکلات و معضلات زندگی در شهرهای بزرگ است به طوری که وجود صداهای گوش‌خراش سبب آسیب رسیدن به اعصاب و روان شهروندان می شود. طبق گفته سازمان بهداشت جهانی آلودگی صوتی بر دو مبنای مهیب آنی و کوتاه ممتد تقسیم بندی می شود که هر کدام به نوع خودشان سبب آسیب رسانی میشود.تهران نیز از دایره شهرهای بزرگ دارای آلودگی صوتی خارج نیست و همین مسئله سبب بروز مشکلات بسیاری برای ساکنین شهر شده است. کافی است مدت زمان کمی در کنار خیابان ایستاده باشید و معنای واقعی آلودگی صوتی را درک کنید. صداهای گوش خراش چه در مناطق مرکزی شهر و چه در محلات کم تردد این مسئله به فراوانی صدق می کند.

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است اگر در یک محیط شهری هر 3 ثانیه یک بار صدای ناهنجار و گوش خراش شنیده شود آن شهر برای زندگی و سلامتی ساکنینش مضر است. صدای بوق، صدای آژیر خودروهای امدادی، صدای موتور سیکلت ها، صدای هلی کوپتر و صد البته ساختمان های در حال ساخت بزرگترین منابع تولید آلودگی صوتی هستند.آلودگی صوتی به بروز بیماری های اعصاب و روان شهروندان منجر می شود و امتداد آن مشکلات را تشدید می کند. اگر فردی به طور معلول بیش از نیم ساعت در فضای آلوده صوتی قرار بگیرد بیش از 25 درصد بیش از سایر افراد در معرض بیماری های قلبی و فشار خون قرار خواهد گرفت.

اگرچه اثرات مستقیم گوش دادن به صداهای بلند، به‌ویژه در یک دوره طولانی می تواند سبب کاهش شنوایی افراد گردد، سر و صداهای مزاحم که همان آلودگی صوتی محیطی هستند حتی اگر با صدای کوتاه باشند می توانند در درازمدت به‌طور غیر مستقیم برجسم، روح و روان افراد اثرات منفی داشته باشند. بنابراین آلودگی صوتی می تواند خطری برای سلامت عمومی بدن باشد.بدن انسان در برابر این سر و صداهای مزاحم و ناخواسته دچار نوعی استرس و فشار شده و تغییرات به‌وجود آمده در سیستم بدن می تواند سبب افزایش فشار خون، تغییر ضربان قلب، افزایش میزان کلسترول خون، و یا ترشح بیش از حد هورمون‌های بدن می شود؛ در صورتی که این واکنش‌های استرسی بدن در قبال سر و صداهای مداوم، هم‌چنان ادامه یابد در نهایت می تواند سبب آسیب‌های جدی به سیستم گردش خون، سیسم قلبی عروقی و سیستم‌های شکمی- روده‌ای وارد کند.

البته براساس تحقیقات انجام شده، مشکلات مربوط به سیستم قلبی عروقی یکی از شایع‌ترین بیماری ها در اثر وجود آلودگی های صوتی می باشد. تحقیقات نشان می دهد آلودگی صوتی می تواند بر سلامت و بهداشت فیزیکی کودکان نیز اثر منفی داشته باشد. محققان اظهار می دارند کودکانی که محل زندگی آنها در اطراف فرودگاه‌ها می باشد سیستم فشار خون آنها دچار نوسان شده و بالا می رود، هم‌چنین ترشحات غدد درونی و گردش خون در بدن آنها دچار اختلال می گردد.

آلودگی صوتی و اختلالات خواب

افرادی که در اثر سر و صداهای مزاحم دچار مشکل بی خوابی شده بودند در مجموع از سلامت عمومی کمتری برخوردار بودند؛ افرادی که در اثر سر و صداهای مزاحم دچار کمبود خواب و یا بی خوابی می شوند کارهای روزانه آنها با ضعف و اختلال انجام می شود و توجه و تمرکز این افراد در طول روز کاهش می یابد که می تواند به نوبه خود آنها را در معرض خطر حوادث و اتفاقات ناخوشایندی قرار دهد.

اثرات آلودگی صوتی بر مغز

وجود سر و صداهای زیاد از طرف برخی همسایگان به‌طور مثال بلند بودن صدای تلویزیون و یا ضبط آنها سبب بگو و مگو و رفتارهای پرخاشگرانه و تهاجمی بین همسایگان شده و حتی ممکن است این رفتارهای خشن منجر به قتل گردد. تحقیقات ثابت کرده میان سر و صداهای مزاحم و بروز رفتارهای تهاجمی ارتباط وجود دارد. مطالعات انجام شده در مورد افرادی که محل سکونت آنها نزدیک مکان‌های پر سر و صدا مانند فرودگاه، راه‌آهن و..... می باشد حاکی از آن است که مشکلات مغزی، سلامت این افراد را تهدید می کند.

اثرات آلودگی صوتی بر رشد کودکان

انجمن ملی تحقیقات در امریکا هشدار داده است که مادران باردار نباید در مراکز پر سر و صدا کار کنند. تحقیقات نشان داده میان سر و صداهای مزاحم و تولد کودکان کم وزن و یا دارای ناهنجاری های جنینی مانند: شکاف کام ارتباط وجود دارد. مادران بارداری که در محیط‌های پر سر و صدا هستند و این سر و صدا باعث آزار و اذیت آنها می گردد در بدن آنها هورمون‌هایی ترشح می شود که برای سلامت جنین مضر می باشد.

طبق نظر محققان، آلودگی صوتی و خانه‌های پر سر و صدا و شلوغ می تواند سبب به تأخیر افتادن رشد زبانی و شناختی کودک گردد. تحقیقات ثابت کرده کودکانی که مدارس آنها نزدیک مکان‌های شلوغ و پر سر و صدا مانند راه‌آهن، فرودگاه و یا اتوبان‌ها قرار دارد، از نمرات درسی (به‌ویژه خواندن) پایین‌تری برخوردارند. کودکان برای درس خواندن و مطالعه کردن به مکانی کاملاً آرام نیاز دارند، از طرفی والدین باید سعی کنند با کودکان خود با صدای ملایم صحبت کنند و از فریاد و یا جیغ کشیدن پرهیز کنند. حتی اسباب بازی هایی که برای کودکان خود می خرید نباید صداهای خیلی بلند داشته باشند.

حال که با خطرات آلودگی های صوتی و اثرات آن بر سلامت افراد آشنا شدید، پس لازم است تا جایی که می توانید برای کم کردن صداهای پیرامون خود چاره‌ای بیندیشیم. باید گام‌هایی را برای آرام‌تر کردن خانه خود برداریم و خود را در قبال سر و صداهای مزاحم محافظت کنیم. تا جایی که امکان دارد صدای رادیو، تلویزیون و استریوی خود را کم نمائیم و وسایلی را که خریداری می کنیم از کمترین سر و صدا برخوردار باشند. از رفتن و ماندن در مکان‌های پر سر و صدا در زمان‌های طولانی، خودداری کنیم.

تهران شهری سامان افکن

در حال حاضر، بیشترین سهم آلودگی صوتی در کلانشهر تهران ناشی از سیستم حمل و نقل موتوری است به طوری که موتورسیکلت‌ها به میزان 83 دسیبل آلودگی صوتی تولید می‌کنند و این در حالی است که میزان حد مجاز آن 77 دسیبل است. 60 درصد وسایل حمل و نقل جاده‌ای را خودروهای سواری در بر ‌می‌گیرد و در خیابان‏ها و اتوبان‌های شهر تهران حدود 50 درصد خودروهای سواری صدایی بالاتر از 81 دسیبل ایجاد می‌کنند در حالی که استاندارد آلودگی صوتی برای خودروهای سواری 74 دسیبل است. طبق آمارهای بدست آمده در شهر تهران، سهم انتشار آلودگی صدا توسط موتورسیکلت‌ها 49 درصد، خودروهای سواری 30 درصد، ماشینهای سنگین 20 درصد و اتوبوسهای شرکت واحد یک درصد اعلام شده است.

مقادیر تراز صدا در بدنه بزرگراه‌های تهران در روز حدود 70 الی 80 دسیبل است که این رقم 15 دسیبل از حد مجاز مناطق مسکونی (55 دسیبل) بالاتر است، همچنین 76 درصد مراکز درمانی و 32 درصد مراکز آموزشی دارای آلودگی صوتی بالاتر از حد مجاز و در شرایط بحرانی آلودگی صوتی قرار دارند. منطقه 9 تهران دارای بیشترین آلودگی صوتی در سطح شهر ست و میزان تراز صدا در این منطقه در دوره زمانی روز تقریباً 76 دسیبل و در شب 75 دسیبل است که از علل اصلی میزان بالای آلودگی صوت در این منطقه می‏توان به وجود میدان آزادی و تردد خودروها و موتور سیکلت و همچنین استقرار فرودگاه مهر آباد اشاره کرد. منطقه 14 دومین منطقه آلوده و منطقه 19 سومین منطقه آلوده به لحاظ صوت در شهر تهران است. بیشترین میزان آلودگی صدا در سطح مناطق از لحاظ ترافیکی به ترتیب در مناطق 6-10-11-12-13-3-19-18-2 هستند که تراز صوتی در بیشتر خیابان‌های اصلی این مناطق بیش از 70 دسی‌بل است.

به منظور مدیریت و کنترل آلودگی صوتی، راهکارها و روش‏های فنی و مدیریتی مختلفی وجود دارد که از آن جمله می توان به نوسازی و جایگزین نمودن خودروهای فرسوده ،استفاده از سدهای آکوستیکی، جلوگیری از تردد خودروهای سنگین غیر استاندارد و با آلودگی صوتی غیر مجاز در خیابان‏ها به هنگام شب،استفاده از پوشش گیاهی مناسب اشاره کرد.

کنترل تولید آلودگی صدای ناشی از فعالیت‌های صنعتی ، عمرانی و خدماتی، جلوگیری از انتشار آلودگی صدا ناشی از ساختمان در فعالیت‌های صنعتی،گسترش شبکه پایش آلودگی صوت و ارائه هشدارهای لازم، افزایش اطلاع و آگاهی شهروندان به منظور کنترل، کاهش و مقابله با آلودگی صوتی، الزام به رعایت مبحث 19 در ساخت و سازها و منوط نمودن پایان کار به رعایت استانداردهای آلایندگی صوتی از دیگر راهکارهای کاهش آلودگی صوتی در شهرهاست.

انتقال فرودگاه مهرآباد، نصب دیوارهای جاذب صوتی در حاشیه راه آهن داخل شهر،احداث پارکینگ بیشتر برای جلوگیری از ترافیک،ساماندهی مشاغل مزاحم صنعتی و طراحی سطوح کاربری‌‏ها بر اساس میزان تولید آلودگی صوتی راهکارهای دیگری است که می‌توان برای کاهش میزان آلودگی صوتی عنوان کرد.یکی از ابعاد مهم و تاثیر گذار در بهبود کیفیت زندگی و محیط زیست شهری بحث کاهش آلودگی صوتی است که می‌تواند تضمین کننده سلامت شهروندان و ایجاد شادابی و نشاط در آنها شود.