آموزش و پرورش در سایه سیاست

به داد آموزش و پرورش برسیم

یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی در هر کشوری نهاد تعلیم و تربیت و آموزش و پرورش است که نقش تربیت کردن نیروهای انسانی با سرمایه فرهنگی بالا و کارآمد برای حرکت در مسیر توسعه را به عهده دارد و اهمیت این نظام بر کسی پوشیده نیست چرا که انتظار است نظام آموزش و پرورش شهروندانی سالم، خلاق، با نشاط و کارآمد را برای جامعه تربیت نماید و بنابراین نقش مهمی در فراهم و تسهیل کردن جامعه ای ساعی و کوشا داشته باشد. به نظر می رسد نهاد آموزش و پرورش در ایران اگر بی کارکرد نباشد رو به سوی کژکاکردی نهاده است. سردرگمی دانش آموزان در فرایند تحصیل و ورود به جامعه، افت سطح کیفی آگاهی دانش آموزان و بسیاری مشکلات دیگر که چه بعنوان دانش آموز و چه به عنوان اولیا یا اطرافیان دانش آموزان تجربه کرده ایم یکی از همین مشکلات است.

  1. ۱ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
آموزش و پرورش
نوآوران -

آسیب شناسی آموزش و پرورش

اثر بخشی و کارآیی یک نظام یا سیستم اجتماعی از جمله عوامل مهمی است که تاثیر بسزایی در رشد و استمرار فعالیتهای آن نظام دارد. همینطور این دو شاخص به خوبی می توانند کارآمدی یک سیستم اجتماعی را ارزیابی نموده و محک بزنند. بنابراین زمانی که از اثربخشی عملکرد صحبت به میان می آید منظور میزان دستیابی به اهداف پیش بینی شده و زمانی که درباره کارآیی عملکرد بحث می شود منظور ارزیابی میزان هزینه مصرف شده در فرآیند دستیابی به اهداف است . در این تعبیر سیستم اثر بخش سیستمی است که به لحاظ کمی و کیفی به اهداف بیشتری دستیابی پیدا کرده و سیستم کارا سیستمی است که با کمترین هزینه بتواند کار بکند . بنابراین سیستم موفق یا کارآمد سیستمی است که بتواند با کمترین هزینه بیشترین اهداف را محقق سازد.

تجربه زیسته دانش آموزان و بازدهی آنان نشان می دهد نظام آموزش و پرورش در دست یابی به اثر بخشی و کارایی اش دچار مشکل است و نتوانسته به اهداف بنیادی که برای خود تعیین کرده دست پیدا کند. به این صورت که نه آموزش و پرورش در ایران می داند که بعد از دوازده سال از دانش آموزان چه می خواهد و نه دانش آموزان می دانند که قرار است چه بکنند و چه  دستاوردی با خود حمل کرده اند و در نهایت در این چرخه باطل معلمان نیز به دام بی تفاوتی می افتند و دچار مشکل می شوند.

در این نظام آموزشی هنوز هدف گذاری‌ها مشخص نیست، چگونگی آموزش هم مشخص نیست. به همین دلیل افرادی که در نظام آموزشی قرار می‌گیرند در پایان دوره آموزشی از به بطالت گذراندن عمرشان سخن می گویند و از دیگر سو در جامعه کارایی و بازدهی ندارند چرا که آموزش مناسبی برای ورود به جامعه ندیده اند. زمانی که نظام آموزشی دارای نظام ساختاری معیوب است و نمی‌تواند شیوه‌های آموزشی مطلوب خود را طراحی کند و نمی‌تواند اهداف مرتبط با نظام سیاسی اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور را بیابد خود یک آسیب خواهد بود.

در نظام آموزشی کشور چه می گذرد؟

در این نظام دانش آموزان با هدف یادگیری آموزش داده نمی شوند، چیزی که برای این نظام مهم است صرف طی کردن مراحل تحصیل با سرعت و بدون کیفیت است. دانش آموزان در این نظام در حیطه شناختی برخی مسائل را طوطی وار و یا بیشتر با تقلید و کمتر با تفکر یاد می گیرند و برای قبولی در آزمونهای تستی انواع تکنیکها و مهارتهای تست زنی را فرا می گیرند. در زمینه تعلیمات اجتماعی و اخلاقی نیز آموزش و پرورش موضع و روش مشخصی نداشته و صرفاً اقدام به انجام فعالیتهای کلیشه ای می نماید .فارغ التحصیلان مدارس مهارتها و قابلیتهای خوب اجتماعی ندارند . همچنین به دلیل آنکه افراد اندکی می توانند فعالیتهای اجتماعی را تعریف و اجراء نمایند و اهداف آموزشی را محقق سازند از این رو مدارس استقبال چندانی از این فعالیت ها نمی کنند و آموزش و پرورش نیز توجه چندانی به این مقوله ندارد. به نظر می رسد که  این نظام برای سرگرم کردن بهترین انسانهای کشور و مشغول نگاه داشتن شان برنامه ریزی شده است. یکی از مهمترین مسائل در نظام آموزش و پرروش تهدید جانی دانش آموزان در فضای درسی کهنه و غیراستاندارد است که سلامتی آن ها را در مخاطره جدی قرار داده است. ریزش ساختمان، خفگی بوسیله نشتی گاز و یا کوچکی مدرسه همه از جمله مسائلی است که همواره مشکلات ناشی از آن خودنمایی می کند و تقریبا هر هفته خبری مبنی بر کشته یا زخمی شدن یا درس خواندن دانش آموزان در کپر و طویله و ... در اخبار کشور به گوش می رسد.

آموزش و پرورش را سیاسی نکنید

با توجه به اهمیت نظام آموزش و پرورش کشور و بنیانی بودن آن به نظر می رسد غفلت از مشکلات و نواقص و عدم اثربخشی این نظام به صلاح هیچ کس نیست. نظام آموزش و پرورش روز به روز در مرداب بی اثری و ناکارآمدی فرو می رود و متاسفانه در پرتو مسائل سیاسی مشکلات آن به دست فراموشی سپرده می شود یا مورد توجه در خور قرار نمی گیرد. برای همین پرهیز از سوگیری های جناحی و حزبی برای بهره وری بیشتر این نظام باید در  دستور کار مسئولین قرار گیرد.


خبرنگار: پریسا زاهدی