روایتی از سمفونی غمانگیز محیطزیست

ندای مرگ دریاچه نمک قم به صدا درآمد

مرگ دریاچه نمک سمفونی غم انگیزی برای محیط زیست استان قم محسوب می شود که زنگ خطری را برای حیات وحش منطقه به صدا در آورده است که هر خبری از مرگ تدریجی دریاچه دل هر قمی را می سوزاند و شاید فراتر از استان و مرزهای کشور نیز خیلیها نگران این دریاچه در حال احتضارند.

  1. ۴ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
ندای مرگ دریاچه نمک قم به صدا درآمد
نوآوران -

در سالهای اخیر  تامین نشدن حقابه تالابهای استان قم و افزایش برداشتها از منابع آب زیرزمینی در کنار عوامل طبیعی از جمله کاهش شدید بارندگیها و افزایش دمای هوا، باعث بحرانهای زیست محیطی در این منطقه شده که علاوه بر استان قم، استانهای همجوار را نیز تحت تاثیر قرار داده است. سفرههای زیرزمینی این منطقه نیز در سالهای اخیر با گسترش شدید کشاورزی و شهرکهای صنعتی به وسعت چند هزار هکتار، رو به خشکی است؛ اگر شرایط دریاچه نمک به همین صورت ادامه یابد، کارشناسان پیشبینی می کنند که این دریاچه به نفس نفس بیفتد.

    11 روستای مهم مجاور دریاچه نمک خالی از سکنه شدهاند

شرایط نامطلوب دریاچه نمک علاوه بر معضلات زیست محیطی، به بحرانی اجتماعی نیز تبدیل شده است، به طوری که به علت خشکسالی در این منطقه و پیش روی آبهای شور باعث عدم حاصلخیزی زمینهای کشاورزی و فراشوری آب چاهها شده و روستاهای مجاور این منطقه خالی از سکنه شده است.

معاون فنی اداره کل محیط زیست استان قم در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه در شعاع 50 کیلومتری دریاچه هیچ روستایی باقینمانده است، گفت: تاکنون 11 روستای مهم در این منطقه خالی از سکنه شده و تعدادی دیگر با آبرسانی مدیریت می شود.

سید احمد شفیعی با بیان این که متاسفانه این بحران به سمت شهر قم درحال پیشروی است، افزود: اگر شرایط به همین نحو ادامه یابد روستاهای باقی مانده نیز خالی از سکنه خواهد شد.

به گفته وی؛ پوشش گیاهی این دریاچه نیز از بین رفته و تبدیل به عرصه ای کاملا بیابانی شده که آماده فرسایش و تبدیل شدن به کانونهای ریزگرد است.

  دریاچه نمک تهدیدی جدی برای هسته مرکزی کشور

معاون فنی اداره کل محیط زیست استان قم، همچنین گفت: بحرانهای جدی دریاچه نمک را تهدید می کند که نابود کننده گونههای گیاهی منطقه است.

شفیعی با اشاره به اینکه ایران در کمربند خشک دنیا قرار گرفته و میزان بارش یک سوم جهانی است، افزود: میزان بارش استان نیز یک دوم کشوری است و ما علاوه بر مشکلات خشکی، با چالش شوری در عرصه کشاورزی مواجهیم و این در آینده یک تهدید برای کشاورزی به شمار می رود. در واقع این آبهای شور توسط کشاورزان استخراج شده و به زمینهای کشاورزی منتقل میشود و اراضی به واسطه میزان بالای نمک قابلیت کشت و کار را از دست می دهد.

    آسیب پرندگان مهاجر به دلیل فقدان حقابههای زیر زمینی

وی با اشاره به اینکه تالابهایی همانند دریاچه نمک و حوض سلطان در سالهای قبل پذیرای گونههای فراوانی از پرندگان بودند، اظهار کرد: دسته جات بزرگی از فلامینگوها در شمال دریاچه که منابع بهتری داشتند زندگی می کردند که متاسفانه به دلیل فقدان حقابههای زیر زمینی آسیب دیده اند.

    ریز گردها تهدیدی برای منابع طبیعی و اراضی کشاورزی

معاون فنی اداره کل محیط زیست استان قم افزود: در واقع می توان گفت ریزگردها جلوه ای انکار ناپذیری وقوع بحران در دریاچه نمک استان است، دریاچه ای که هم می تواند فرصت خوبی برای گردشگری ایجاد کند و از سویی دیگر بی توجهی به این دریاچه در طول 50 سال گذشته سببساز بحران ریز گردها شده است. شفیعی تصریح کرد:بحرانی که در دریاچه نمک ایجاد شده به دلیل بی مهریها و بی توجهی به حق آیههای این دریاچه ایجاد شده است و نه تنها تنوع زیست محیطی را متاثر کرده از تعداد پرندگان در منطقه کاسته، بلکه منابع طبیعی و اراضی کشاورزی را به نابودی کشانده است. با توجه به اینکه آب دو رود اصلی حوزه آبخیز دریاچه نمک قم یعنی قمرود و قره چای به صفر رسیده، این حوزه بحرانی ترین شرایط در میان حوزههای آبخیز کشور را پشت سر می گذارد.

    نیاز سرمایه 1000 میلیاردی برای احیای دریاچه نمک

بر اساس آمارهای موجود، بخش معدن یکی از ظرفیتهای بزرگ در استان قم است که تاکنون به شکل حرفه ای و مدرن به آن توجه نشده و بیشتر مدیون تلاشهای بخشی و فردی و علاقهمندی افراد به فعالیت در این بخش بوده است. دهها معدن عظیم و متنوع در قم وجود دارد. از معادن شاخص در این استان می توان به منگنز، مس، آهن، نمک آبی، سلستین، عقیق، زئولیت، گچ و آهک اشاره کرد.

رئیس اداره معادن سازمان صنعت معدن تجارت استان قم نیز در گفت و گو با ایسنا بیان کرد: بیش از 1000 میلیارد تومان سرمایه برای احیای دریاچه نمک نیاز است.

محمدنقی کاظم زاده در رابطه با احیای دریاچه نمک و ظرفیتهای ارزشمند آن افزود: این دریاچه از جمله مطالبات استان و از پروژههای کلان در سطح کشور جهت سرمایه گذاری و راه اندازی است. وی در مورد فعالیتهای زیر بنایی سرمایهگذاری در دریاچه نمک گفت: در حال حاضر در مرحله ایجاد جادههای دسترسی به سمت دریاچه و انجام امور زیر بنایی در احیای پروژه و جذب سرمایه گذار هستیم. در 4 مرداد نیز مذاکراتی با دو تن از سرمایه گذاران چینی و ایتالیایی در استان قم در جهت جذب سرمایه صورت گرفت. کاظم زاده با اشاره به فازبندی احیای دریاچه نمک و سرمایه گذاری آن، افزود: نمی توان برآورد دقیقی از میزان سرمایه گذاری داشت و شرکتهای پیمانکاری در حال برآورد هزینههای اجرایی پروژه هستند.

    دریاچه نمک منبع عظیمی از املاح و مواد معدنی

وی  این دریاچه را دارای پتانسیلهای مختلف و مواد معدنی با ارزش توصیف کرد و افزود: این دریاچه سرشار از منیزیم، پتانسیم، سدیم، مشتقات کلر، ایکیوم و سایر مواد به دست آمده از شورآبها است که بسته به فاز سرمایه گذاری و نیاز بازار به آن توجه خواهد شد. یکی از مولفههای مهم در سرمایهگذاری نیاز بازار است که متناسب با این نیاز مواد معدنی استخراج می شوند. کاظم زاده با بیان اینکه در سطح جهان نیز این مواد معدنی مطابق با نیازهای جهانی استخراج می گردند، افزود: سرمایه گذار هم مطابق با چنین فرصتهایی در سطح بازاربه سرمایه گذاری می پردازد تا به سود مناسب دست یابد. وی در مورد اعتبارات اولیه جهت توسعه زیرساختها گفت: در این خصوص اعتبارات دولتی جهت توسعه زیرساختهای لازم برای احیای دریاچه نمک در نظر گرفته شده است. در مرحله اول برای ایجاد جاده دسترسی مبلغ 20 میلیارد تومان نیاز است که در حال جذب اعتبارات لازم هستیم.