محکی بر کارنامه سلامت در دولت یازدهم

برقراری عدالت در حوزه سلامت و درمان یکی از مهم ترین دغدغه های دولت در حوزه بهداشت است. براین اساس دولت تدبیر و امید اجرای برنامه هایی همچون طرح سلامت را در این حوزه در دستور کار قرار داد.

  1. ۶ روز،۱۱ ساعت قبل
  2. ۰
وزارت بهداشت
نوآوران -

نظام درمان و سلامت ایران تا پیش از روی کارآمدن دولت تدبیر و امید از کاستی هایی چون عدم دسترسی همگانی، به ویژه اقشار ضعیف و کم درآمد از خدمات بیمه ای درمان، تجهیز نبودن برخی بیمارستان های دولتی، ارجاعات غیرضروری به خارج از بیمارستان برای انجام برخی امور درمانی مانند آزمایش ها، پرداخت بالای هزینه های درمان از جیب مردم ، کمبود پزشک و متخصص در مناطق محروم رنج می برد.

اهتمام ویژه مسئولان دولت به این حوزه با اجرای طرح های مهمی چون «طرح تحول نظام سلامت» و «بیمه سلامت ایرانیان» تا اندازه زیادی به پیشرفت و توسعه این بخش ها یاری رساند. برای نمونه می توان به کاهش پرداخت از جیب مردم در مراجعه به مراکز درمانی کشور به 10 درصد، افزایش 20 هزار تخت بیمارستانی، توزیع 10 هزار پزشک و متخصص و ساخت 2 هزار و 500 خانه و مرکز بهداشت در نقاط محروم اشاره کرد. البته این خدمات تنها گوشه ای از دستاوردهای دولت یازدهم در زمینه نظام سلامت و درمان کشور بود.


** طرح تحول سلامت؛ انقلاب در عرصه پزشکی و درمان

یکی از مهمترین و کارآمدترین اقدام های دولت یازدهم اجرای طرح تحول سلامت است. این طرح دارای پنج هدف کلی و هشت بسته اجرایی است. افزایش پاسخگویی نظام سلامت، کاهش پرداخت مستقیم از جیب مردم، کاهش درصد خانوارهایی که به دلیل دریافت خدمات سلامت دچار هزینه کمرشکن شده اند، بهبود پی آمدهای بیماران اورژانسی و ترویج زایمان طبیعی از اهداف کلی طرح تحول سلامت به شمار می روند.

کاهش میزان پرداخت از جیب بیماران بستری در بیمارستان های دولتی تا 10 درصد برای بیماران ساکن در شهرها و تا 5 درصد برای عشایر و روستانشینان یکی از مهترین بسته های طرح تحول سلامت بود که شاید بتوان گفت بیشترین رضایت را میان بیماران و خانواده هایشان به همراه داشت.

بر پایه برخی مشاهده های میدانی پژوهشگر ایرنا، مراجعان به بیمارستان که پیشتر نگران هزینه های بستری شدن و درمان خود بودند، با مشاهده صورتحساب بیمارستان برق رضایت در چهره شان دیده می شد. زیرا تنها 5 تا 10 درصد هزینه را متقبل می شدند. در راهروهای خروجی بیمارستان می شد لبخند رضایت پدر کارگری که که تنها 90 هزار تومان بابت هزینه زایمان سزارین همسر خود و بستری دو روزه دوقلوهایش پرداخت کرده بود را دید.

این مشاهدات، ثمربخشی این طرح را در ایجاد رضایت مردمی و عدالت درمانی نشان می داد. البته این همه ماجرا نبود چرا که حذف زیرمیزی در حوزه درمان کشور و افزایش دسترسی مردم مناطق محروم به خدمات تخصصی و عمومی با اجرای بسته حمایت از ماندگاری پزشکان در مناطق محروم نیز از دیگر رهاوردهای این طرح است.

در کنار آن نیز افزایش دریافتی پزشکان شاغل در مناطق محروم یکی از مشوق های دولت برای پوشش درمانی مناطق محروم بود.

بر پایه ارزیابی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از این بسته اجرایی، مهم ترین کاری که در حوزه درمان صورت گرفت کاهش هزینه های مردم و جمع آوری زیرمیزی بود. در عین حال، پزشکان عمومی و متخصص نیز بیشتر در دسترس مردم قرار گرفتند.

اجرای طرح تحول نظام سلامت، حضور پزشکان متخصص مقیم در بیمارستان های دولتی، ارتقای کیفیت هتلینگ در این بیمارستان ها، ارتقای کیفیت خدمات ویزیت در بیمارستانهای دولتی، راه اندازه اورژانس هوایی و ترویج زایمان طبیعی را نیز به همراه داشت.

بر این اساس طرح تحول نظام سلامت در بسیاری از بیمارستان های تهران و شهرستان های افزون بر افزایش سطح رضایتمندی بیماران، باعث شده است تا میزان مراجعان به مراکز درمانی برای بررسی وضعیت سلامت خود و پیگیری مشکل های جسمی شان که تا پیش از آن به دلیل موانع مالی با وقفه مواجه شده بود، افزایش یابد. دور از ذهن نیست اگر بگوییم اجرای این طرح به تنهایی گام بزرگی در افزایش سطح بهداشت و سلامت در کشور بوده است.


**آسیب شناسی حوزه سلامت

به رغم حل برخی چالش های نظام سلامت در دولت یازدهم، هنوز بخش های زیادی در این حوزه گرفتار مشکلات ریشه ای به ویژه مشکلات ساختاری و اقتصادی است.

ناپایداری منابع مالی، افزایش کسری اعتبارات سازمان های بیمه گر، پرداخت های غیررسمی علیرغم کاهش آن در دولت یازدهم، تمرکز بر درمان و کم توجهی به پیشگیری، کم توجهی به مؤلفه های اجتماعی سلامت، تمرکز بر بخش درمان و اجرا نشدن الزامات قانونی از جمله نظام ارجاع، در اولویت بودن خدمات بیمارستانی تخصصی و فوق تخصصی در برابر مراقبت های سرپایی، نظام پرداخت نامناسب و هزینه زا، نبود نظارت مؤثر بر شیوه ارائه خدمات در بخش های مختلف و ناهماهنگی و ناپایداری بین منابع با بسته خدمت مورد نیاز و مصارف بخشی از مشکلات ساختاری موجود در این نظام است.

وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی نیز حاشیه نشینی و فرسودگی زیر ساخت‌ های بهداشتی و درمانی را از جمله مشکلات نظام سلامت در سراسر کشور می داند. به گفته وی، کمبودهای اعتباری مانع جدی اجرای طرح های توسعه ای در حوزه بهداشت و درمان است. هاشمی در فروردین ماه امسال نیز از اینکه «دولت مشکلی برای ادامه اجرای طرح تحول سلامت ندارد» سخن گفته بود.

در اولویت قرار گرفتن سلامت و درمان در دولت دوازدهم و ادامه طرح های توسعه ای، بدون شک باعث رفع و بهبود چالش های نظام سلامت کشور خواهد شد.


** پوشش بیمه همگانی؛ کاهش هزینه های کمرشکن درمان

«توسعه کمی و کیفی بیمه‌ های بهداشتی و درمانی با هدف همگانی ساختن بیمه پایه درمان، پوشش کامل نیازهای پایه درمان توسط بیمه ‌ها برای آحاد جامعه و کاهش سهم مردم از هزینه های درمان» از مهمترین بندهای سیاست کلی سلامت است که رهبر معظم انقلاب آن را در فروردین ماه 1393 ابلاغ کردند.

آمار و ارقام دقیق و مشخصی از تعداد افرادی که تحت پوشش هیچ بیمه درمانی در کشور نیستند، وجود ندارد اما برپایه برخی تحقیقات و بررسی ها تقریبا سه درصد جمعیت 23 میلیونی روستاها، حدود 22 درصد جمعیت حاشیه کلان شهرها و حدود یک میلیون نفر از جمعیت شهرهای زیر 20 هزار نفر دفترچه بیمه ندارند.

از این رو، دولت تدبیر و امید با هدف تحقق این بند از سیاست های کلی سلامت و با توجه به آمار تقریبی افراد بدون بیمه، برای نخستین بار به اجرای طرح پوشش بیمه همگانی یا بیمه سلامت ایرانیان اقدام کرد. براساس این طرح، افرادی که تحت پوشش هیچ یک از بیمه های پایه سلامت یا درمان نبودند بدون پرداخت حق بیمه، تحت پوشش قرار گرفتند و از خدمات بیمارستانی به صورت رایگان استفاده کردند.

«مجید اکبری» مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بیمه سلامت معتقد است از زمان اجرایی شدن این طرح و فراخوان ثبت نام از فروردین ماه 93 تا فروردین ماه 95 ، 10میلیون و 700 هزار نفر به طور رایگان تحت پوشش بیمه قرار گرفته اند که بیش از 80 درصد آنها افراد نیازمند حاشیه شهرها هستند.

پوشش بیمه همگانی به عنوان یکی از بزرگترین طرح های دولت، پرداخت از جیب مردم را کاهش داد و عدالت را در برخورداری مردم از خدمات درمانی تا اندازه زیادی برقرار ساخت. تهیه رایگان داروهای بیماران صعب العلاج در خانواده های کم بضاعت نیز از دیگر رهاوردهای این طرح بود که هزینه کمرشکن تهیه داروهای بیماری های خاص را از دوش این خانواده ها برداشت.

دولت یازدهم در راستای این فرمان رهبری مبنی بر اینکه «بیمار جز رنج بیماری، دغدغه و رنج دیگری نداشته باشد»، طرح پوشش همگانی بیمه را اجرا کرد که به حق نیز در این مسیر، موفق عمل کرد چراکه این اقدام گامی بزرگ به سمت کاهش هزینه های درمان و مقابله با سقوط افراد به زیر خط فقر بود.