هشدار در پی افزایش سوء استفاده‌های خیابانی کلاه‌برداران

مراقب شرّ خیریه‌های تقلبی باشید

‎ ‎این روز‌ها بسیاری از انجمن‌های خیریه در قالب انجمن‌های مددکاری ایتام فعالیت چشمگیری را در سطح شهر آغاز ‏کرده‌اند. ‏فعالیت این انجمن‌ها به‌گونه‌ای است که نگاه بسیاری از مردم را به خود جلب می‌کند.

  1. ۵ ماه،۴ هفته قبل
  2. ۰
مراقب شرّ خیریه‌های تقلبی باشید
نوآوران -

فاطیما فردوس: ‏«ببخشید دوست عزیز، سلام. می‌تونم وقتتون رو چند لحظه بگیرم؟ من نماینده موسسه خیریه‌ای هستم که در زمینه کمک به ‏بیماران سرطانی فعالیت می‌کنه. شما مایلید در این امر خیر سهیم بشین؟ می‌تونید اسامی بچه‌ها و مشخصاتشون رو مطالعه کنید و ‏هرچقدر که براتون مقدور بود بپردازید.» با چند پوشه و تعدادی برگه که انگار برگه‌های شناسایی کودکان یا بیماران سرطانی ‏است، سر چهارراه‌ ایستاده و جلوی عابران را می‌گیرد تا مؤسسه خودشان را به آن‌ها معرفی و کمک جمع کند. «اگر براتون مقدور ‏باشه و تمکن مالی داشته باشین می‌تونین روند درمان یکی از بیماران رو به عهده بگیرین و به طور کامل هزینه‌های درمان رو ‏پرداخت کنید.» برای جلب اعتماد طرف مقابل خود را عضوی داوطلب از یک مجموعه خیریه و زیرمجموعه سازمان‌ بهزیستی ‏معرفی می‌کند. «ولی اگر تمکن مالی ندارید می‌تونید این فرم را پر کنید و هر مبلغی خواستید به موسسه ما کمک کنید.» بعد از ‏کلی چانه زدن طرف مقابل را راضی می‌کند و بلافاصله یک دستگاه کارت‌خوان سیار از کیفش بیرون می‌آورد. «نگران نباشید، ‏مشکلی برای پرداخت وجود ندارد. برای کمک به بچه‌های سرطانی همیشه راهی پیدا می‌شود.» رسید قبض را برمی‌دارد، تشکر ‏می‌کند و سراغ نفر بعدی می‌رود. ‏

کلاه‌برداری‌های میلیاردی در قالب مؤسسات خیریه

‎ ‎این روز‌ها بسیاری از انجمن‌های خیریه در قالب انجمن‌های مددکاری ایتام فعالیت چشمگیری را در سطح شهر آغاز ‏کرده‌اند. ‏فعالیت این انجمن‌ها به‌گونه‌ای است که نگاه بسیاری از مردم را به خود جلب می‌کند. این انجمن‌ها که برخی با مجوز و ‏برخی ‏بدون مجوز در سطح شهر فعال‌اند، به منظور حمایت از ایتام، زنان و کودکان بی‌سرپرست و یا خانواده‌های نیازمند ‏تشکیل شده‌اند، ‏اما در کنار فعالیت بسیار خوب برخی از این انجمن‌های خیریه متأسفانه در نبود نظارت‌های کارآمد، ‏انجمن‌هایی نیز به وجود ‏آمده‌اند که کلاه‌برداری می‌کنند و به اغفال مردم می‌پردازند. مسئولان سازمان بهزیستی و کمیته امداد نیز نسبت به انجمن‌های ‏خیریه و ایتام که در سطح شهر فعالیت می‌کنند به مردم هشدار ‏می‌دهند و تأکید می‌کنند که برخی از این انجمن‌های خیریه نه‌تنها ‏برای کمک به ایتام فعالیت نمی‌کنند بلکه به سوءاستفاده از ‏مردم و کلاه‌برداری از آن‌ها می‌پردازند. ‏

حسینعلی نبی‌لو، قائم‌مقام معاونت مشارکت‌های مردمی کمیته امداد امام درباره این موضوع به نوآوران می‌گوید: «نام تمامی ‏خیریه‌های ‏رسمی که مورد تأیید دستگاه‌های ذی‌ربط در امر کمک‌رسانی به مردم نیازمند هستند، در سایت وزارت کشور ‏ذکر شده است. ‏درحال‌حاضر ١۴‌ هزار خیریه با مجوز ثبت‌شده وجود دارد که حدود هفت ‌هزار مورد آن‌ها فعال است، اما نظارت درستی بر ‏خیریه‌های موجود در کشور وجود نداشته و به مجلس اعلام کردیم که نیاز به قانون مصوب و ابلاغ به مراکز مختلف دارد. ‏بنابراین مردم برای آگاهی یافتن از خیریه‌های معتبر و رسمی کشور باید به این سایت مراجعه کنند. ‏متأسفانه در حال حاضر برخی ‏از این انجمن‌ها از احساسات مردم سوءاستفاده می‌کنند و مردم هم که نیت خیر دارند، فریب ‏برخی از این انجمن‌های بدون مجوز ‏را می‌خورند. هم‌اکنون نیز پرونده انجمن‌های غیرقانونی خیریه که از مردم کلاه‌برداری کرده‌اند در دستگاه قضایی در ‏حال ‏پیگیری است. برخی از این انجمن‌های غیرقانونی که پرونده دارند با اغفال مردم، کلاه‌برداری‌های میلیاردی کرده‌اند. ‏مسئولان ‏کمیته امداد نیز در حال پیگیری برخی از پرونده‌ها در قوه قضائیه هستند.» ‏

نبی‌لو در ادامه با اشاره به اینکه خیریه‌های رسمی و مورد تأیید مراجع ذی‌صلاح مجوز رسمی از وزارت کشور دارند، تصریح ‏می‌کند: «اگر ‏مردم می‌خواهند به نهاد یا انجمن خیریه‌ای کمک کنند باید نسبت به مشخصات آن آگاهی پیدا کنند. حتی برخی مواقع ‏مشاهده ‏می‌شود برخی از صندوق‌هایی که در سطح معابر نصب شده غیرقانونی است. ما تعداد زیادی از این صندوق‌ها را با ‏‏همکاری نیروی انتظامی جمع‌آوری کرده‌ایم و از مسئولان قضایی هم تقاضا کرده‌ایم که نسبت به برخورد جدی با این ‏مراکز ‏غیرقانونی اقدامات جدی انجام دهند. در همین زمینه با همکاری وزارت کشور و سازمان بهزیستی در حال ساماندهی مراکز خیریه ‏ایتام در ‏سطح کشور هستیم و در نظر داریم تا این پراکندگی را در سطح جامعه ساماندهی کنیم. تلاش می‌کنیم اطلاعات لازم را ‏‏درباره انجمن‌های خیریه و کارکرد اصلی آن‌ها در سطح شهر به مردم بدهیم. در این باره نیز به تمام خیریه‌ها مهلت داده ‏شده است ‏تا مشخصات و فعالیت‌های اصلی خود را به وزارت کشور اعلام کنند تا بتوانیم از این طریق آشفته‌بازار ‏انجمن‌های خیریه را ‏ساماندهی کنیم.» ‏‏بر اساس این گزارش، گویا هنوز این تصمیم کلی با جزئیات تطبیق پیدا نکرده و ارگان‌های دیگر مرتبط با موضوع هنوز دارند ‏کار خودشان را انجام می‌دهند. ‏

تخلف آشکار خیریه‌های سیار در سطح شهر

در شرایطی که ارگان‌های بسیاری اقدام به صدور مجوز برای خیریه‌ها و گروه‌های مردمی با عناوین و اهداف مختلف می‌کنند، ‏این سؤال پیش می‌آید که کدام یکی از این ارگان‌ها روی عملکرد آن‌ها نظارت دارند؟ آیا در زمان بروز هر نوع تخلفی از سوی این ‏خیریه‌ها و گروه‌های شبه مردمی اهرم‌های تنبیهی و جریمه‌های متناسب دیده شده است؟ تجربه جامعه ما نشان می‌دهد نظارت ‏روی این مجموعه‌ها بسیار ضعیف است و در صورت بروز هر اتفاقی بالا‌ترین سطح اقدام، لغو مجوز آن مجموعه خواهد بود. ‏

‏ محمدحسین خیرخواه، مدیرکل دفتر نظارت بر مراکز غیردولتی سازمان بهزیستی این اقدام خیریه‌ها را چه با مجوز و چه بدون ‌مجوز ‏غیرقانونی و جرم اعلام می‌کند و به نوآوران می‌گوید: «ممکن است این خیریه‌ها مجوز از بهزیستی و هر ارگان دیگری داشته باشند، اما این ‏اقدام آن‌ها در گرفتن کمک و جمع‌کردن وجوه نقد از مردم در کنار خیابان و میدان‌ها یا جلوی در خانه‌ها غیرقانونی و تخلف آشکار ‏است. در همین راستا از مردم می‌خواهیم که در صورت مشاهده این افراد در هر نقطه‌ای از شهر موضوع را به سازمان بهزیستی ‏و نیروی انتظامی اطلاع دهند. این افراد با هر دلیل و هر مجوزی اجازه ندارند به این نحو از مردم پولی دریافت و مردم هم نباید ‏به آن‌ها کمک کنند. سازمان بهزیستی تنها مجموعه‌ای است که برخلاف هر مجموعه دیگر برای صدور مجوز، قانون رسمی از ‏مجلس دارد و سایر ارگان‌ها نظیر وزارت کشور یا نیروی انتظامی و غیره تنها مجوز هیئت دولت را دارند.» ‏

از آنجا که حرکت نهاد‌های خیریه، راست یا دروغ در راه خیر است، مقررات نظارتی و بازدارنده ناظر بر فعالیت  این نهادها عموماً سهل و ساده است و باز به خاطر ماهیت کار خیر، حتی در اجرای همین قوانین ساده نیز چندان سخت‌گیری نمی‌شود. نتیجه از پیش پیداست، کانون‌های کلاه‌برداری و حتی پول‌شویی به‌راحتی و قارچ‌وار در دل مؤسسات خیریه رشد می‌کنند. در نفس کار خیر و درعین‌حال نوع برخورد افرادی که برای این خیریه‌های سرراهی با مردم تعامل دارند، باعث می‌شود که ‏بسیاری از همشهریان ما در این مدت مبالغ قابل‌توجهی را به آن‌ها کمک کنند. شاید بتوان فرض را بر این گذاشت که همه آن‌ها ‏مجوز داشته‌اند و همه پول‌ها به دست نیازمندان واقعی و بیماران نیازمند رسیده است. اما مسئله اینجاست که با فرض صحت و ‏سلامت این خیریه‌های سرراهی باز هم آن‌ها راهشان را درست نرفته‌اند و خودشان با دست خودشان زمینه بی‌اعتمادی به این ‏خیریه‌ها و گروه‌های مردمی را فراهم کرده‌اند و نگاه مردمی که تا به حال به آن‌ها کمک کرده‌اند، تغییر کرده و منفی خواهد شد. ‏این شرایط برای خیریه‌های معتبر و فعال هم می‌تواند زنگ خطر و هشداری باشد و باید برای اعاده حیثیت کاری خودشان هم که ‏شده جلوی این نوع فعالیت غلط آگاهانه و ناآگاهانه را بگیرند. ‏