بررسی حریم خصوصی در دنیای امروز

قوانینی برای اجرا نشدن

فائزه مومنی- شاید تنها راهی که آدمها بتوانند از دخالت یکدیگر در خصوصیترین مسائل زندگیشان درامان بمانند غار نشینی باشد!دور شدن و بستن همه درهای معاشرت...واقعیت ایناست که در عصر جدید عزلت نشینی خواه ناخواه ممکن نیست.جامعه نه فقط فراتر از خانواده و دوستان،بلکه به فضایی گفته میشود که همه ما درآن زندگی میکنیم ودر تعامل با یکدیگر هستیم.حالا بماند که چند سالی است جامعه مجازی هم به این فضا اضافه شده و شکل معاشرتها را تا حدودی تغییر داده است. حال با این همه دور از ذهن نیست اگر گاهی تعامل آدمها به تقابل تعییر شکل بدهد.طبیعی است که هیچکس از دخالت و ورود دیگران به زندگی شخصی خود دل خوشی نخواهدداشت،اما همین مسئله در خیلی مواقع اجتناب ناپذیر میشود.دخالت و ورود به زندگی خصوصی آدمها البته میتواند تبعات جبران ناپذیری برای آنها به دنبال داشته باشد،پس طبیعی است که در این رابطه باید منعی هم تعریف شود.همینجاست که قانونگذار وارد گود اجتماع میشود.قوانینی برای حفاظت ازحریم خصوصی افراد وضع میکند تا ازآنها دربرابر صدمات احتمالی جلوگیری کند.

  1. ۴ ماه،۴ هفته قبل
  2. ۰
حریم خصوصی
نوآوران -

وضع این قوانین در هرکشوری بنا بر احتیاج همان اجتماع پایهگذاری میشود.مثلا کشوری مانند ایالت متحده با ایالتهای بیشمار از جمله کشورهایی است که همیشه دراین رابطه با مشکلات بسیاری روبهرو بوده است.اینروزها اما قوانین حمایت از حریم خصوصی افراد جدید و مطابق نیاز جامعه شده است،تا دیگر کسی برای فرار از نفوذ دیگران به زندگیاش،گوشهنشینی را انتخاب نکند.

 

    حریم خصوصی چیست؟

دکتر سعید دهقان،حقوقدان و وکیل دادگستری درباره رعایت حریم خصوصی تاکید میکند و جنبههای قانونی استفاده از وسایلی مانند دستگاههای شنود،کنترلگرهای تلفن همراه،دستگاههای ضبط صداو...توضیح میدهد.دهقان درباره تعریف حریم خصوصی میگوید:در کنوانسیونها و متون حقوق بشر،حریم خصوصی یک کلمه پذیرفته شده است که کرامت ذاتی انسانها را نشانه گرفته است.محفوظ ماندن حریم خصوصی افراد،اصلی ترین وظیفهای است که هر شهروند در مقابل شهروند دیگر به عهده دارد که طبیعتا شامل اعضای یک خانواده هم میشود.

وی ادامه میدهد:براساس اصل 25قانون اساسی«بازرسی و نرساندن نامهها،ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی،افشای مخابرات تلگرافی و تلکس،سانسور،عدم مخابره و نرساندن آنها،شنود و هرگونه تجسس ممنوع است.مگر به حکم قانون.»با توجه به این اصل،هر شهروندی که این اعمال را انجام دهد کاری خلاف قانون اساسی انجام داده است.

    مصادیق تعرض به حریم خصوصی

قانون حریم خصوصی در ایالت متحده آمریکا در قالب جنبههای مختلفی تعریف شده است.یکی از این جوانب،تعرض به حریم خصوصی افراد است.در این قانون فردی که حریم خصوصیاش مورد تعرض دیگری قرار گرفته، مجاز است علیه او با دیگرانی که به حریم خصوصی وی تعرض کردهاند اقامه دعوی کند.البته خود این مسئله هم ابعاد مختلفی دارد.فاش کردن اطلاعات شخصی یک فرد،عمومی اطلاعات در قالب نشر اکاذیب و استفاده نام یک فرد برای منافع شخصی،همگی از جمله مصادیق تعرض به حریم خصوصی محسوب میشوند که در دستهبندی مربوط به جرایم رسانهای قرار میگیرند.ضرورت قانونگذاری برای حق حفظ حریم خصوصی در پس تعریفی با این مضمون در ایالت متحده سر برآورده«حق تنها بودن»که همان حق حریم خصوصی معنا میدهد.البته در این قانون،برخی افراد که فعالیت آنها برای جامعه جالب توجه است و مورد استقبال قرار میگیرد از جمله سلبریتیها که شامل افراد سرشناس میشوند،مستثنی هستند.به هر حال افراد شناخته شده مانند بازیگران در موقعیتی اجتماعی قرار دارند که اخبار آنها چه فعالیتهای کاری و چه شخصی برای عموم جامعه و هوادارانش جالب توجه است. در نهایت اساس این قانون گذاری بر مبنای حفظ حریم خصوصی افراد همان طور که در سایر کشورها اتفاق میافتد در ایالت متحده هم واقع شده است.قوانینی که طی سالیان متمادی از گذشته تا امروز در مسیر تعدیل قرار گرفتهاند و در نهایت تغییر کردهاند.هرچند در طول زمان و اعمال تغییرات،وضع قوانین شاید در مواردی سختگیرانهتر شده و در برخی موارد دیگر هم سهلتر.با این احوال شالوده آن چه که به عنوان حریم خصوصی و قوانین مربوط به آن تحت مفهموم واژه مدرن وجود دارد در ادامه متن به اختصار توضیح داده میشود.این قوانین توسط دادگاه عالی برای محافظت از حقوق کلی حریم خصوصی در چارچوب خانواده،ازدواج،حقوق مادری،حقوق زایمان و حق حضانت کودک(تربیت)تدوین شدهاند.در ایالت متحده آمریکا هم همان طور که در همه کشور‌‌ها قوانینی برای حفاظت از حریم خصوصی افراد وضع میشود؛شروطی وجود دارد تا فرد بتواند تحت این قوانین ضمن بهرهمندی از حق طبیعی خود به عنوان حریم خصوصی،در صورت نقض آن توسط دیگری اقامه دعوی کند.اگرچه بسیاری معتقدند قوانین موجود در راستای حفظ حریم خصوصی در ایالت متحده  همچنان ابهامات بسیاری دارد و از همین رو با نواقص اساسی روبهرو است.با این حال قوانین فعلی به ترتیب زیر دستهبندی می‌‌شوند:

نفوذ به حریم خصوصی:

این نفوذ میتواند فیزیکی یا الکترونیکی باشد.منظور از الکترونیکی این است که میتواند شامل همه وسایل ارتباط جمعی شود.یعنی جرایمی که در فضای مجازی اتفاق میافتد و حریم خصوصی افراد را نقض میکند.

افشاگری حقایق زندگی خصوصی افراد:

انتشار اطلاعات واقعی و راست از زندگی خصوصی افراد که یک فرد معقول و معتقد است میتواند فرد را متضرر کند،بنابراین جرم
 تلقی میشود.

نشر اکاذیب:

انتشار اطلاعاتی که میتواند فرد را در موقعیت نشر اکاذیب قرار بدهد،حتی اگر اطلاعات مربوطه به  خودی خود افترا آمیز نباشند.

تخصیص:

استفاده از نام افراد برای منافع شخصی

    نفوذ به حریم دیگران

نفوذ به حریم دیگران وقتی اتفاق میافتد که یک فرد در امور شخصی دیگری مداخله کند که نمونه مشهور از مصداق عینی این ادعا اتفاقی است که در سال 1994در آمریکا روی داد.در این سال نویسنده مشهور مرکوری کینان راولینگز با شکایت یکی ار دوستان خود تحت عنوان تعرض به حریم خصوصی روبهررو شد.این شکایت بابت کتاب cross creekاتفاق افتاد.مرکوری در این کتاب شخصیت بعضی از دوستان و همسایگان خود را به تصویر کشیده بود که زلما کیسون یکی از آنها بود.زلما به عنوان اینکه در این کتاب به حریم خصوصی او تجاوز شده است از مرکوری شکایت کرد،اگرچه در نتیجه دادگاه با توجه به اینکه زلما صدمهای در این باره نخورده دادگاه به نفع مرکوری رای صادر کرد تا این نویسنده معروف برنده دادگاهی شود که در زمان خودش سرو صدای بسیاری بهپا کرد.به زبان ساده اینکه نفوذ به حریم دیگران وقتی اتفاق میافتد که مجرم خودش را به لحاظ فیزیکی،الکترونیکی یا سایر راههای دیگر به فضای تنهایی(خصوصی)شخص دیگری تحمیل کند.

     پیشنهاد

دکترسعید دهقان درباره راه حلهای کاهش نفوذ به حریم خصوصی و شکستن حرمتهای زندگی هرشخص میگوید:می توانیم به اسلام و متون دینی مراجعه کنیم که چه راه حل هایی در این زمینه ارائه شده است.آیه صریح قرآن در سوره نور آیات 27 و [1]28 و سوره حجرات آیه 12 ممنوعیت و تجسس در مورد دیگران را نهی می کند.  در دین اسلام نگاه کردن به هر آنچه متعلق به دیگری است و در حریم خصوصی او قرار می گیرد ممنوع است.قانون اساسی  قوانین محکمی برای حفظ حریم افراد ارائه می دهد. در قانون اساسی حفظ حقوق فردی اصل است و کسانی که به حوزه شخصی افراد وارد میشوند مجرم شناخته میشوند.

دهقان به برخورد محتاطانه با رسانه اشاره میکند و میگوید: نمیشود دلمان را به ظاهر رسانه خوش کنیم و تنها به کارکردهای مثبت آن بیندیشم .لازم است تا خطرات را باید برای خود و دیگران گوشزد کنیم. رسانه باید تعهدات اصلی خود و فضاهای ارتباطی را اصلاح کند.رسانه خود باید تهدیدهای دیگران را  جدی بگیرد و به عنوان ضد ارزش به دیگران گوشزد کند. بیاعتمادی را به اعتماد تبدیل سازد. دولت نیز به عنوان فرد منجی جهت اصلاح اخلاق و رسانههای اخلاقی در جامعه باید سیاستهایی را برای کنترل متجاوزگران در اختیار داشته باشد و مجازاتهایی را برای متخلفان آن در نظر بگیرد. اگر حریم خصوصی فردی لکه دار شود وظیفه دولت و رسانهها  این است که در قبال آن سکوت نکنند و ارزشهای اجتماعی و فردی را نادیده نگیرند. اطلاعات شخصیدارایی فرد است، سرمایه فرهنگی ،مالی و اجتماعی اوست که نباید تحت کنترل افراد دیگر قرار بگیرد و این وظیفه رسانهها است که از آن پاسداری کنند.

 

نوشتارهای مرتبط

تازه های آسیب های اجتماعی