سازمان ثبت احوال اعلام کرد دیگر آمار طلاق را اعلام نخواهد

جدایی غیرمنتظره طلاق از آمارها

انتشار خبر توقف اعلام آمار طلاق در کشور با واکنش رسانه ها و جامعه‌شناسان مواجه شد. مدیرکل اطلاعات و آمار جمعیتی سازمان ثبت احوال کشور با بیان اینکه از این پس آمار طلاق در کشور را اعلام نمی‌کنیم گفته «آمار طلاق به اندازه کافی بیان شده است و ارایه آمار صرف دردی را دوا نمی‌کند.» به گفته علی‌اکبر محزون یکی از دلایل بیان آمار اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها درباره اتفاقات در سطح کلان است، علاوه بر آن، این افراد متوجه می‌شوند که تصمیم‌های فردی آنان چه تاثیری می‌تواند بر وضعیت کشور بگذارد.

  1. ۴ ماه قبل
  2. ۰
طلاق
نوآوران -

او با بیان اینکه برنامه‌ریزان یکی دیگر گروه‌های هدف ماست اعلام کرده است: برنامه‌ریزان باید از آمار اطلاع یابند و می‌توانند اقدامات عملی را بر اساس آمار در دستور کار خود قرار دهند. تاکنون در زمینه آمارطلاق به اندازه کافی هشدار داده شده است.

افزایش آمار طلاق از دهه 70

افزایش آمار طلاق در چند سال اخیر موجب نگرانی مسوولان کشور شده و باعث شده اقداماتی برای پیشگیری از افزایش این آمار انجام شود. مطرح کردن ازدواج آسان برای جوانان، الزام مشاوره‌های پیش از ازدواج و کاهش دفاتر ثبت طلاق از جمله این اقدامات بوده است. البته گاهی هم مسوولان پایشان را از این سطح فراتر گذاشته و برنامه هایی برای فرهنگ سازی ازدواج آسان اجرا کردند. نگرانی مسئولان علاوه بر افزایش آمار طلاق به بیشتر شدن سن ازدواج هم معطوف شده بود و از میان علل متفاوت این مساله تنها به موانع اقتصادی آن توجه داشتند. به همین علت سعی کردند موانع اقتصادی سر راه جوانان برای ازدواج را از میان بردارند. به تازگی محمدرضا رستمی،معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفته در حال حاضر بسیاری از جوانان با آموزش های مورد نیاز برای اقدام به ازدواج و استحکام زندگی خانوادگی آشنا نیستند به همین جهت دفتر ازدواج و تعالی خانواده در معاونت ساماندهی امور جوانان طرح «ارائه اموزشهای پیش از ازدواج» به ۷۵۰ هزار زوج در آستانه ازدواج را در دستور کار قرار داده است که این طرح در صورت تصویب در ستاد ساماندهی امور جوانان در تمامی استانها اجرایی می شود.

 اما هیچ یک از این اقدامات با نتیجه قابل قبولی همراه نشد، یعنی نه آمار ازدواج افزایش یافت و نه از آمار طلاق کم شد تا جایی که در نهایت تصمیم گرفته شد آمار طلاق اصلا اعلام نشود.

آماری که از رسانه‌ها برای طلاق منتشر شده است نشان می‌دهد از ابتدای دهه 70 به بعد روند افزایش در طلاق اتفاق افتاده، به گونه‌ای که در ابتدای این دهه آمار طلاق حدود 30 هزار مورد بوده، در اواسط دهه 80 این آمار از مرز 100 هزار عبور کرده است و سال 93، 163 هزار مورد طلاق را نشان می‌دهد. در سال 94 هم رییس کل دادگستری از آمار یک طلاق از هر سه و نیم ازدواج خبر داده و از افزایش این آمار ابراز نگرانی کرده بود. این روند افزایشی ادامه پیدا می‌کند تا جایی که در سال 95، طبق آمار ۳۶ درصد ازدواج ها به طلاق منجر می شود.

سکوت بدترین واکنش در برابر آسیب‌های اجتماعی

واقعیت‌های اجتماعی از چند منبع قابل استنتاج هستند. یکی از منابع مهم فهم این واقعیت‌ها، آمار رسمی هر کشور است. مشخص است که اگر در مورد یک آسیب اجتماعی آمار مشخصی به مردم ارائه نشود،‌فهم درستی از وجود این واقعیت و درستی یا نادرستی آن در جامعه شکل نخواهد گرفت.

حسن موسوی چلک، جامعه شناس، درباره توقف انتشار آمار طلاق در کشور به نوآوران می‌گوید:‌ با کتمان کردن واقعیت نمی‌توان آن را از بین برد. وقتی ما آمار را اعلام نکنیم مثل پزشکی هستیم که درجه تب را به بیمار نمی‌گوید. این اقدام پزشک هیچ دردی از مریض دوا نمی‌کند، جز اینکه نگرانی او نسبت به بیماری‌اش چند برابر می‌شود.

موسوی با اشاره به اهمیت آمار در فهم واقعیت، به سال‌های گذشته اشاره می‌کند و معتقد است:‌اگر آمار را به درستی ارائه می‌دادیم الان شاهد این همه آسیب اجتماعی نبودیم.

امان الله قرایی مقدم، جامعه شناس،هم دلیل منتشر نشدن آمار در جامعه را نادیده گرفتن واقعیت‌های اجتماعی می‌داند. او به خبرنگار «فردا» گفته است: آن چیزی که مشخص است مسئولان می خواهند که مردم از میزان آمار طلاق مطلع نشوند و خطر به این مهمی که جامعه ما را تهدید می کند به فراموشی سپرده شود. زیرا که اگر قرار بود اقدامی برای مقابله با رشد طلاق در کشور انجام شود، تا امروز انجام می شد.

اصغر مهاجری، جامعه شناس، دسترسی به اطلاعات درست را جزء حقوق مسلم شهروندی می‌داند. به گفته او تحلیل جامعه شناختی نشان می‌دهد اگر جامعه ای آگاه باشد، میزان مشارکت در آن جامعه بیشتر است و بدون مشارکت اجتماعی شهروندان هیچ مساله اجتماعی حل نخواهد شد.

مهاجری با اشاره به نقش مردم در جوامع دموکرات اضافه می‌کند:‌اگر دولتی فکر کند همه مسائل را خودش به تنهایی می‌تواند حل کند و به مشارکت مردم بی توجه باشد به بیراهه رفته است.

او در ادامه به حساسیت مردم نسبت به موضوع هایی که به آن ها به صورت رسمی پرداخته نشود اشاره می‌کند و می‌گوید: این حساسیت ها در بیشتر مواقع کاذب بوده و با دادن آمار درست از بین می‌روند. 

قرایی مقدم هم  با اشاره به شایعه پراکنی در شرایطی کخ آمار رسمی نباشد، افزوده است: اگر قرار باشد آمار طلاق از سوی سازمان اطلاعات و آمار جمعیتی سازمان ثبت احوال منتشر نشود، آنگاه زمینه ای برای شایعه سازی و شایعه پراکنی فراهم خواهد شد. زیرا که این پنهان کاری ها نشان می دهد که آنقدر طلاق در کشور زیاد شده است که دیگر نمی خواهند آن را اعلام کنند.

این جامعه شناس با اعلام این موضوع که مخفی کاری و پنهان کاری دردی را دوا نمی کند، می گوید: یکی از عوامل موثر در توسعه یافتگی و جلب اعتماد مردم نسبت به مسئولان، اعلام آمار دقیق به مردم است. اگر قرار باشد آمار از طریق مرکز اطلاعات آمار جمعیتی سازمان ثبت احوال گفته نشود، پس مردم به چه کسی و چه سازمان اعتماد کنند؟

اما دکتر مهاجری معتقد است اگر ارائه آمار در جامعه از انحصار دولت بیرون بیاید و موسسه‌های خصوصی پژوهشی این آمار را به جامعه ارائه دهند، هم مشارکت مردم بیشتر می‌شود و هم سرمایه های اجتماعی کشور افزایش می‌یاد.

به اعتقاد او ارائه ندادن این آمار به این علت است که دید عمومی مسوولان به جامعه همان جامعه سنتی پیشین است.

او با اشاره به اینکه نظام خانواده و سبک ازدواج ها دچار تغییرات اساسی شده اند اضافه می‌کند: باید بپذیریم که شکل جدیدی از ازدواج و زندگی مشترک ایجاد شده است و لازم است دید منفی خود نسبت به این مساله را تغییر دهیم و با این واقعیت کنار بیاییم. علاوه بر این باید با مشارکت مردم این مساله را در دل خانواده حل کنیم.

اصغر مهاجری یکی از دلایل مطرح نشدن آمار آسیب‌های اجتماعی را این می‌داند که مسوولان فکر می‌کنند ارائه آمارها گزارش عملکرد آن‌ها است و خودشان زیر سوال می‌روند. او علاوه بر این به این نکته اشاره می‌کند که تا زمانی که اطلاعات و آمار را از مردم پنهان کنیم نشان داده ایم که برای مردم و توانایی آن‌ها در مشارکت نقشی قائل نیستیم. علاوه بر این قدرت تحلیل مردم را نادیده گرفته ایم.

آسیب های اجتماعی به دلیل اینکه روی لبه خط قرمزها ایستاده اند در جوامعی که اطلاعات در آن‌ها شفاف سازی نمی‌شوند هر لحظه ممکن است به هر دلیلی به فراموشی سپرده شوند و صحبت درباره آن‌ها تبدیل به خط قرمز شود. اما به گفته کارشناسان و مسوولان تنها چیزی که می‌تواند این آسیب‌ها را کاهش دهد تحلیل های ناب و بی طرفانه است و سکوت در برابر آن‌ها اوضاع را وخیم تر از پیش می‌کند.