کارشناسان در گفت‌وگو با نوآوران بررسی کردند

جرایم سایبری و آسیب های اجتماعی

هر پدیده و تکنولوژی جدید به محض ورود به دنیای واقعی همواره فرصت‌‎ها و چالش‌هایی را به همراه خواهد داشت، فضای مجازی نیز به عنوان ابزار ارتباطی نوین همچون تیغ دو لبه‌ای است که برای خطراتی که به واسطه آن پیش می‌آید باید هوشیار بود و آمادگی مقابله با آن را داشت.این روزها فناوری به ابزاری جدا نشدنی از زندگی جوامع تبدیل شده است اما اکثر مردم نمی‌دانند که چطور باید از آن به درستی استفاده کرد و همین مسأله تکنولوژی را به ابزاری مخرب تبدیل می‌کند.

  1. ۲ هفته،۳ روز قبل
  2. ۰
کیبورد
نوآوران -

.یکی از بحث های رایج میان جامعه‌شناسان و کارشناسان حوزه علوم اجتماعی و ارتباطات، چگونگی برخورد با انواع تکنولوژی در بدو ورود به هر فرهنگی برای مقابله با آثار مخرب آن است.رشد اینترنت طی سال‌های اخیر چشمگیر بوده به‌طوری که در حال حاضر براساس گزارش ها بیش از 2 میلیارد و 700 میلیون نفر از جمعیت جهان آنلاین هستند و بر اساس بررسی‌ها تا سال 2018 نیز حدود 3 میلیارد و 600 نفر در جهان کاربر اینترنت وجود خواهد داشت و این بدان معناست که 48 درصد از جمعیت جهان می‌توانند آنلاین و یکی از قربانیان جرایم اینترنتی باشند و به شبکه جهانی اینترنت دسترسی خواهند داشت و نیمی دیگر در طرح‌های توسعه، برای دسترسی آنلاین قرار می گیرند.

      انوع جرایم سایبری

جرایم نوع 1: از دید قربانی این نوع جرایم تنها یک اتفاق هستند. مثلا قربانی بدون آگاهی یک تروجان را دانلود می کند که برنامه ای برای ضبط و ثبت ضربات کلید روی کامپیوتر نصب می کند. متناوبا قربانی ممکن است ایمیلی دریافت کند که دربرگیرنده لینکی برای یک سایت شناخته شده باشد ولی درواقع لینکی به یک وبسایت انحرافی است.

این نوع جرایم اغلب توسط برنامه هایcrimewareمانند ضبط کننده ضربات کلیدهای کیبورد، ویروس ها، یا تروجان ها تسهیل می شوند.نقص ها یا آسیب پذیری های نرم افزار اغلب ردپایی برای مهاجمان ایجاد می کنند. برای مثال مجرمانی که یک وب سایت را کنترل می کنند ممکن است از آسیب پذیری های یک مرورگر وب سوء استفاده کرده و یک تروجان را وارد کامپیوتر قربانی کنند.

جرایم اینترنتی نوع  2:  دیگر طیف جرایم، جرایم اینترنتی نوع 2 قرار دارند که دربردارنده جرایم زیر بوده ولی تنها به این فعالیت ها محدود نمی شوند: اذیت و آزار اینترنتی، شکار کودکان، اخاذی، تهدید، دستکاری انبار فروشگاه ها، جاسوسی های پیچیده سازمان ها و طرح ریزی و اجرای فعالیت های تروریستی.

به طور معمول مجموعه ای از رویدادهایی مانند ارتباطات مکرر با قربانی هستند. مثلا هدف در هنگام چت با کسی برخورد می کند که در طول زمان سعی در برقراری ارتباط می کند. سرانجام مجرم موفق به برقراری ارتباط شده و جرم مورد نظر خود را انجام می دهد. یا اعضای یک گروهک تروریستی یا سازمان جنایی ممکن است از پیام های مخفی برای برقراری ارتباط در یک فروم عمومی استفاده کنند تا مثلا برای فعالیت های خود برنامه ریزی کرده یا در مورد مکان پول‌شویی بحث کنند.این کار معمولا توسط برنامه هایی که در رده بندی برنامه های جرایم اینترنتی قرار نمی‌گیرند تسهیل می شوند. مثلا مکالمات این مهاجمان ممکن است با استفاده از سرویس های پیام های فوری یا انتقال فایل با استفاده از FTP ها انجام پذیرد.

      قربانیان جرایم سایبری چه کسانی هستند؟

آخرین آمارهای منتشر شده از سوی سازمان اینترپل حاکی از این است‌که طبق این آمارها در هر ۱۲ ثانیه، یک نفر قربانی جرایم سایبری می‌شوند که این آمار روز به روز در حال افزایش است و در همین سال کشورها به طور میانگین ۱۲۲حمله سایبری را تجربه کرده‌اند.در گزارشات اکثر سازمان‌های پلیسی جهان، بیشترین انگیزه مجرمان سایبری در سراسر کشور، کسب درآمد نامشروع بوده و گزارشات حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۳مجرمان توانستند بیش از ۳۸۸ میلیارد دلار درآمد برای خود کسب کنند.

اگرچه اکثر حمله های سایبری برای به‌دست آوردن پول و دزدی اینترنتی است اما نباید فراموش کرد استفاده از اینترنت در هر کشور و هر فرهنگی هم گاهی جرایمی را مخصوص به خود شکل می دهد. برای مثال بیشتر جرایم اینترنتی در کشور ما  شامل جرایم اخلاقی و سواستفاده از زنان و کودکان است. امان الله قرایی مقدم جامعه شناس و استاد دانشگاه معتقد است :« افراد زیر ۲۰سال و زنان به طور معمول بیشترین آمار آسیب‌دیدگان فضاهای مجازی را تشکیل می‌دهند،دختران جوان با روحیات حساسی که دارند به راحتی توسط افراد سودجو بازیچه قرار گرفته و آسیب‌های جبران ناپذیر روحی و گاها جسمی را متحمل می‌شوند.»همچنین او در رابطه با مورد آسیب قرار گرفتن کودکان به نوآوران  می گوید: «عدم آگاهی والدین یکی از مهم‌ترین دلایلی است که موجب می‌شود کودکان و نوجوانان به راحتی در دام آسیب های اینترنتی بیفتند زیرا آن‌ها بدون هیچگونه آشنایی با فضاهای مجازی و آثار مخرب آن، ابزارهای ارتباط جمعی مانند تبلت یا تلفن همراه را در اختیار فرزندان خود می‌گذارند.در کشورهای اروپایی و آمریکایی پیش از آنکه کودکان با فضاهای مجازی آشنا شوند یا حتی بازی‌های رایانه‌ای انجام دهند به طور کامل در این زمینه ها آموزش می بینند و این گونه نیست که مثل کشور ما به راحتی و بدون فراهم کردن شرایط همه چیز در اختیار آنان قرار بگیرد.»

      افراط در استفاده از شبکه های مجازی و آسیب های روحی روانی

برخی معتقدند که حضور افراطی در شبکه های مجازی برای افراد چه کودکان و چه بزرگسالان می‌تواند آسیب های روحی روانی به این افراد وارد کند. همچنین دکتر مهدی قاسمی روانشناس معتقد است :« یکی از نتایج حضور افراطی در شبکه ها افسردگی است که به ویژه کودکان و نوجوانان درگیر آن می شوند. برای مثال کودکان با مقایسه شرایط خود با زندگی دیگران نسبت به آن ها احساس حسادت کنند چون در چیزی که وجود دارد این است که افراد همه لحظات خود را در شبکه ها به اشتراک نمی گذارند و فقط شرایط خوب و ارمانی را که گاهی وجود دارد با دیگران به اشتراک می گذارند. ذهن افراد ناتوان از تفاوت گذاری بین این لحظات است و همین می‌تواند منجر به آسیب شود.»

یکی دیگر از آسیب های آن در روابط بین زوجین مشاهده می شود تاثیر منفی این شبکه ها روی روابط زناشویی است. این روانشناس معتقد است :« نفس حضور در شبکه های اجتماعی به خودی خود نمی تواند روی روابط زوجین تاثیر منفی داشته باشد، مساله این است که این شبکه ها روی روابط شکننده ای که در ظاهر پیوند قوی دارد تاثیر می گذارد و برای مثال زوجینی که روابط و پیوندهای زناشویی مستحکمی دارند نیاز به داشتن آلترناتیوی مثل شبکه های ندارند اما برعکس در روابط شکننده  شبکه های اجتماعی و فضای مجازی به راحتی می‌تواند روی روابط تاثیر منفی بگذارد»

     آگاهی بخشی نیازی ضروری

باتوجه به رشد روزافزون جرایم اینترنتی و با در نظر گرفتن این نکته که کودکان و زنان بیش از هر گروه دیگری در مقابل بعضی از این جرایم آسیب پذیر هستند، نیاز به آموزش و آگاهی بخشی در این عرصه برای بویژه کودکان و زنان احساس می‌شود. این جامعه شناس معتقد است :« با رشد و بالا بردن آگاهی افراد می توان با بسیاری از آسیب های اجتماعی مقابله کرد و مسؤولان و دست اندرکاران کشور باید استراتژی‌های همه جانبه‌ای را در راستای آگاهی دادن به این اقشار و مقابله با جرایم اینترنتی و همچنین استفاده صحیح از تکنولوژی رایانه‌ای اتخاذ کنند.»


نوشتارهای مرتبط

تازه های آسیب های اجتماعی