بررسی شیوه مواجهه با آسیب‌های اجتماعی در گفت‌و‌گو با مجید ابهری

کارتن‌خوابی و آسیب‌هایی که به دنبال دارد

امروزه در بسیاری از مباحث علمی و دانشگاهی و مباحث مربوط به سیاست‌گذاری‌های اجتماعی در جوامع، عبارت طرد اجتماعی و عبارت بی‌‌خانمانی با هم به کار می‌رود. آن دسته از افراد جامعه که در خیابان‌ها می‌خوابند و با عنوان کارتن خواب از آن‌ها یاد می‌شود، نقطه اوج طرد شدگی اجتماعی به حساب می‌آیند.

  1. ۴ ماه،۴ هفته قبل
  2. ۰
گورخواب
نوآوران -

آنان از جامعه رانده شده و از شیوه متعارف زندگی که اغلب مردم آن را برای خود بدیهی تصور می‌کنند، محرومند؛ لذا در بیشتر کشورها، سیاست‌های اجتماعی، به شکل‌های مختلف و شدت و ضعف متفاوت، این بخش از جامعه شهری را هدف قرار داده و برای بهبود وضعیت آنها اقدام می‌کنند. بی‌‌خانمانی یک مسئله اجتماعی است که منابع زیادی این امر را تأیید می‌کنند. افراد بی‌‌خانمان ممکن است در خیابان‌ها سرگردان باشند یا به علل برخی بزهکاری‌های دیگر که معمولاً توأم با بی‌‌خانمانی آن‌هاست مثل دزدی، اعتیاد و غیره در زندان‌ها یا مراکز نگهداری به سر برند. بر مبنای دیدگاه‌های مختلف یکی از نیازهای ضروری در دست‌یابی افراد و خانواده‌ها به رفاه اقتصادی و اجتماعی دسترسی به سرپناه و مسکن است؛ محلی که فرد و یا خانواده بتواند به واسطه آن بخشی از آرامش و آسایش ذهنی و روحی خود را تأمین کرده و در سایه آن فرصت یابد تا به کارکردهای مطلوب و ارزشمند خود دست یابد. بر این اساس بی‌‌خانمانی یکی از مسائل و مشکلاتی است که در اکثر جوامع و کشورها فارغ از سطح توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی آن‌ها وجود دارد.

    کارتن خوابی و آسیب هایی که به آن دامن می زند

مجید ابهری استاد دانشگاه و آسیب شناس اجتماعی و متخصص علوم رفتاری در خصوص دلایل افزایش اعتیاد و کارتن خوابی در تهران و معضلات و آثار این پدیده می گوید: کارتن خوابی فرد، ممکن است با خانواده خود  همراه شود و اصلی ترین وجه اشتراک کارتن خواب ها اعتیاد به مواد مخدر است. که متاسفانه 99 درصد کارتن خواب ها معتاد اند. و روش مصرف آنها از سنتی به صنعتی گرایش یافته است. و جهت تهیه هزینه مواد مخدر به  زورگیری و دزدی لوازم خودرو روی می آورند. متاسفانه به علت مصرف مواد مخدر صنعتی، بسیاری از کارتن خواب ها دچار توهم و دست به قتل و یا خشونت های خیابانی می زنند.

ابهری در ادامه به راهکار مقابله با پدیده کارتن‌خوابی در تهران اشاره و اضافه کرد: روش های برخود با کارتن‌خوابی همکاری همه سازمان ها و نهادها را می طلبد و شهرداری تهران با توجه ظرفیت و امکانات با داشتن وظایف مختلف به تنهایی نمی تواند با این پدیده با کارتن خوابی  مقابله کند؛ بلکه بایستی سازمان بهزیستی، کمیته امام خمینی(ره) وزارت کار و رفاه اجتماعی، وزارت بهداشت و درمان با همکاری قوه قضاییه و نیروی انتظامی کارگروه مشخصی تشکیل داده و ارزیابی، بررسی، غربال گری و ساماندهی کارتن خواب ها را به عهده بگیرند تا بتوان با این پدیده مقابله کرد.

این استاد دانشگاه پیرامون عملکرد بازپروری در کمپ های ترک اعتیاد گفت: 80 درصد افراد این مراکز مجدد به اعتیاد بازمی گردند. که علت آن نیز عدم کنترل و مراقبت بعد از ترک می باشد. زمانی که جامعه پذیری در بین معتادان بهبود یافته وجود نداشته باشد و شغلی برای آنها ایجاد نگردد مجبور می‌شوند برای تامین درآمد و مخارج زندگی به چرخه خرده فروشی نزد دوستان قدیمی خود برگردند.

وی در ادامه در خصوص راهکار این معضل اجتماعی بیان کرد: ابتدا معتادین بایستی غربال گری و طبقه بندی شوند و بعد از سم زدایی و درمان بایستی حداقل 3 سال تحت نظر  و کنترل باشند تا از بازگشت معتادان جلوگیری شود.

این کارشناس و آسیب شناس اجتماعی در ادامه به علت افزایش کارتن خوابی، افزایش آمار مهاجرت به تهران از شهرهای اطراف و حتی کشورهای همجوار پرداخت و در ادامه در خصوص راه حل آن گفت: در دراز مدت، ایجاد اشتغال در روستاها و شهرهای کوچک و افزایش کیفیت زیر ساخت آموزش و پرورش و بهداشت و اشتغال زایی و در کوتاه مدت جلوگیری از ورود آنها به تهران در موانع ورودی مانند ترمینال ها، از افزایش آمار مهاجرت در تهران جلوگیری می کند. به عنوان مثال جمع آوری، ساماندهی، آموزش و ایجاد اشتغال برای مهاجرین در مراکز ویژه می تواند از مهاجرت های افراد دیگر شهرها و حتی افراد بیگانه به تهران جلوگیری کرد.

ابهری پیرامون زندگی، مصرف مواد مخدر در بزرگراه ها، زیر پل ها، بافت فرسوده و برخی بوستان های شهر تهران و عملکرد شهرداری تهران در این زمینه گفت: گرم خانه های شهرداری منجر به نجات بسیاری از بی خانمان ها از مرگ در سرمای زمستان شده است و  همچنین بسیاری از مددسراها کمک بسیار خوبی به شهروندان بوده که قابل تقدیر نیز است. ولی شهرداری به تنهایی توانایی جمع آوری کارتن خواب ها، معتادین و بی‌خانمان ها را از سطح شهر ندارد؛ بلکه در مواردی اجبار و تکلیف قانونی برای شهرداری معین نشده و عملکرد شهرداری در این زمینه الزام قانونی ندارد بلکه موارد انجام شده شهرداری صرفا برای خدمت به مردم بوده است.

ابهری در پایان گفت: کارتن خواب های معتاد الگوی منفی رفتار در اجتماع و منبع انتقال انواع بیماریها مانند ایدز و هپاتیت هستند. کارتن خوابی و اعتیاد یک مشکل ملی است و مقابله با آن یک عزم همگانی طلب می کند و بایستی با یک کار جهاد گونه با همکاری تمام ارگان ها و نهادها با این پدیده ناهنجار اجتماعی برخورد

اساسی کرد.


خبرنگار: آسو جواهری

نوشتارهای مرتبط

تازه های آسیب های اجتماعی